بررسى رابطه مذهب و رفتار مصرف‏کننده در سایر ادیان (غیر اسلام)

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد دانشگاه مفید

2 دانشجوی دکترى دانشگاه تربیت مدرس

doi
چکیده

در کشورهاى غیر مسلمان، مطالعات گسترده‏اى در زمینه اقتصاد و مذهب، از جمله مذهب و رفتار مصرف‏کننده انجام شده است که در ایران بازخورى از آنها نیست. انتقال این مطالعات به داخل کشور همراه با نقد آنها مى‏تواند، زمینه‏هاى مطالعه اقتصاد اسلامى را فراهم‏تر کند. با مطالعه «وبر» بحثهاى جدى در این زمینه آغاز شده است. این مطالعات درباره تفاوتهاى اقتصادى و مصرفى جوامع و افراد، بر حسب مذهب آنها گسترش یافته است، اما در سه دهه اخیر نظریه‏هایى ارائه شده است که در صدد تحلیل رفتار مصرف کننده در قالب مدلهاى اقتصاد خرد بوده‏اند. پایه‏اى ترین این نظریه‏ها، مصرف را با نگرش دنیا و آخرت در نظر گرفته است. اما مطالعات مکمل، بحث اثر سرمایه انسانى مذهبى و اثر مؤسسات و گروههاى مذهبى را در کسب مطلوبیت ناشى از انجام فعالیتهاى مذهبى وارد کرده‏اند. مطالعات جدیدتر، شکل دنیوى بیشترى به فعالیتهاى مذهبى داده‏اند. این مطالعات باید همراه با نقد در ایران ارائه شوند. مقاله حاضر ارائه فشرده و نقدى از این مطالعات گسترده و پراکنده است که ضعفها و قوتهاى آنها را بیان مى‏کند