اثرات سیلیس و روی بر کمیت و کیفیت دانه و روغن کلزا در تاریخ‌های متفاوت کاشت

نویسندگان

1 گروه زراعت، واحد قائم‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم‌شهر، ایران

2 گروه زراعت، واحد قائم شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم شهر، ایران

3 گروه زراعت، واحد قائم شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم شهر، ایران

4 گروه زراعت، واحد قائم‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم‌شهر، ایران

doi
10.22067/jcesc.2022.73395.1108
چکیده

به‌منظور انجام این تحقیق، آزمایشی به‌صورت اسپلیت-فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 97-1396 در ایستگاه تحقیقاتی زراعی قراخیل (قائم‌شهر) اجرا گردید. تیمارها شامل تاریخ کاشت در دو سطح (معمول و تأخیری) به‌عنوان عامل اصلی، منابع سیلیس (عدم مصرف، سیلیکات‌کلسیم و نانوسیلیس) و منابع روی (عدم مصرف، سولفات‌روی و نانوروی) هر کدام در سه سطح به‌عنوان عوامل فرعی بودند. نتایج نشان دادند که به‌غیر از سیلیس دانه (غیر معنی‌دار) سایر صفات مورد مطالعه با تأخیر در کاشت کاهش یافتند. تعداد خورجین در بوته (30/10 و 11/12 درصد)، عملکرد دانه (15/11 و 43/12 درصد) و سیلیس دانه (63/9 و 57/11 درصد) به‌ترتیب با کاربرد سیلیکات‌کلسیم و نانوسیلیس و تعداد دانه در خورجین (85/14 و 01/13 درصد) و روی دانه (47/21 و 57/26 درصد) به‌ترتیب با کاربرد سولفات‌روی و نانوروی در مقایسه با شاهد افزایش یافتند. تعداد خورجین در بوته، وزن هزار دانه و عملکرد دانه با محلول‌پاشی نانوروی در مقایسه با شاهد افزایش (به‌ترتیب 66/18، 64/15 و 50/20 درصد) داشتند. حداکثر تعداد دانه در خورجین در تاریخ کاشت معمولی با سیلیکات‌کلیسم (8/49 دانه) و حداکثر روغن دانه تحت تیمارهای مرکب نانوسیلیس و سولفات‌روی (3/47 درصد) و نانوسیلیس و نانوروی (5/47 درصد) به‌دست آمد. به‌طور کلی یافته‌ها نشان دادند که بالاترین عملکرد دانه و غلظت سیلیس دانه با کاربرد منابع مختلف سیلیس و همچنین محلول‌پاشی نانو روی به‌دست آمد. حداکثر غلظت روی دانه نیز با کاربرد منابع مختلف روی حاصل شد. بالاترین درصد روغن با کاربرد همزمان نانو سیلیس و منابع مختلف روی ثبت گردید.