فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شناخت گونه‌ها و زیرگونه‌ها، اقدامی مهم در جهت شناساندن آثار ادبی و ارزیابی زیبایی‌های سبکی و زبانی آن‌هاست. در پژوهش حاضر به‌منظور برداشتن گامی در این مسیر، داستان نقیضه‌وار «اسائۀ ادب» از مجموعۀ «خیمه‌شب‌بازی» با استفاده از رویکرد سبک‌شناسی انتقادی مورد مطالعه قرار می‌گیرد. سبک‌شناسی انتقادی با استفاده از سبک‌شناسی لایه‌ای، که کارکرد آن واکاوی لایه‌های متن به‌منظور کشف ایدئولوژی پنهان آن است، انجام می‌شود. در این روش خردلایه‌ها در بستر کلان‌لایه‌ها، و کلان‌لایه‌ها در ارتباط تداخلی‌شان با یکدیگر مورد بررسی قرار می‌گیرند. نتایج پژوهش نشان‌می‌دهد که این داستان، نقیضه‌ای تمثیلی است که در ژرف‌ساخت خود به حوادث تاریخی مهمی چون بر سر کارآمدن رضاشاه، رفتار دوگانۀ وی در مواجهه با مذهب، قیام مسجد گوهرشاد، سرکوب روحانیون و همچنین ترور آیت‌الله مدرّس اشاره‌دارد. روایت در چارچوب الگوی مکتب رئالیسم سوسیالیستی نوشته‌شده، و همۀ مؤلّفه‌هایی که در این پژوهش به‌صورت پیش‌فرض در نظر گرفته‌ شده‌‌اند، با تشکیل پیکره‌ای معنادار، ایدئولوژی سیاسی-سوسیالیستی نویسنده را در جهت مشروعیت‌بخشیدن به ستیز علیه سلطه، به‌طور ضمنی، انعکاس‌می‌دهند.