مطالعه صفات رویشی و ترکیبهای اسانس سه جمعیت گیاه دارویی کاکوتی کوهی (Ziziphora clinopodioides Lam.) در اصفهان
نویسندگان
1 بخش تحقیقات علوم زراعی- باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران
2 بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران
3 بخش تحقیقات گیاهان دارویی و معطر، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
doi
10.22067/jcesc.2021.72239.1082چکیده
جهت بررسی کمی و کیفی کاکوتی کوهی (Ziziphora clinopodioides Lam.) آزمایشی طی سالهای 1398- 1397 در ایستگاه تحقیقاتی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان اجرا گردید و سه جمعیت کاکوتی جمعآوری شده از رویشگاههای استان اصفهان شامل جمعیتهای ماکوله، سرچشمه گلپایگان و داران بر اساس طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار بررسی شدند. صفات اندازهگیری شده شـامل: ارتفاع بوته و وزن خشـک اندام هوایی، نسبت وزن خشک به تر، وزن هزار دانه، عملکرد اندام هوایی و بذر در هکتار، درصد و عملکرد اسانس و ترکیبات اسانس بود. تجزیه مرکب نتایج دو سال نشان داد که جمعیتهای مورد بررسی از نظر کلیه صفات تفاوت معنیداری داشتند. جمعیت سرچشمهگلپایگان، با متوسط عملکرد خشک اندام هوایی و بذر بهترتیب 7011 و 179 کیلوگرم در هکتار بیشترین و جمعیت داران با مقادیر 6120 و 70 کیلوگرم در هکتار کمترین مقدار را به خود اختصاص دادند. بیشترین درصد و عملکرد اسانس نیز در جمعیت سرچشمه گلپایگان مشاهده گردید. سالهای آزمایش تاثیر معنیداری روی عملکرد اندام هوایی و درصد اسانس داشت. برهمکنش جمعیت در سال نشان داد که جمعیت سرچشمه گلپایگان در هر دو سال زراعی از عملکرد بذر و اندام هوایی بالاتری برخوردار بود. آنالیز اسانس حضور 26 ترکیب را در اسانس سه جمعیت مورد بررسی نشان داد و 1، 8 سینئول و پولگون بهعنوان ترکیبهای غالب اسانس بودند.