ارزیابی وضعیت نوزمینساخت زیرحوضههای استان فارس (در محدوده اَوز تا کَرموستج) با استفاده از شاخصهای ژئومورفیک و روش سری زمانی SBAS
نویسندگان
1 استاد ژئومورفولوژی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
2 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
3 استاد ژئومورفولوژی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
doi
10.22034/gmpj.2024.422974.1461چکیده
فرایندهای تکتونیکی نقش مهمی در شکلگیری و تغییر لندفرمها دارند، بنابراین توجه به این فرایندها در برنامه-ریزیهای مختلف حائز اهمیت است. بعضی از مناطق از جمله زون زاگرس دارای وضعیت تکتونیکی فعالی هستند به همین دلیل توجه به فعالیتهای تکتونیکی در این منطقه ضروری است. با توجه به اهمیت موضوع، در این پژوهش به ارزیابی وضعیت تکتونیکی زاگرس استان فارس از محدوده اَوز تا کَرموستج پرداخته شده است. در این تحقیق از تصاویر راداری سنتینل 1، مدل رقومی ارتفاعی 5/12 متر SRTM و تصاویر ماهوارهای بهعنوان مهمترین دادههای تحقیق استفاده شده است. مهمترین ابزارهای مورد استفاده در تحقیق، ArcGIS، GMT و SPSS بوده است. همچنین در این تحقیق از 10 شاخص ژئومورفیک و مدل سری زمانی SBAS استفاده شده است. این تحقیق با توجه به اهداف مورد نظر در دو مرحله انجام شده است که در مرحله اول به ارزیابی وضعیت تکتونیکی منطقه با استفاده از 10 شاخص ژئومورفیک و در مرحله دوم نیز با استفاده از روش سری زمانی SBAS، وضعیت تکتونیکی منطقه ارزیابی شده است. نتایج بررسی وضعیت تکتونیکی زیرحوضهها منطقه از نظر شاخص IAT نشان داده است که زیرحوضه 4 با میانگین ضریب 5/1 دارای کمترین میانگین است و از نظر شاخصهای مورد استفاده، دارای وضعیت تکتونیکی فعالتری نسبت به سایر زیرحوضهها است و در مجموع نیز زیرحوضههای منطقه از نظر اکثر شاخصها دارای وضعیت فعالی هستند. همچنین نتایج حاصله از روش تداخلسنجی راداری نشان داده است که محدوده مطالعاتی در طی سالهای 2020 تا 2022 دارای 127 میلیمتر بالاآمدگی و 109 میلیمتر فرونشست بوده است که میزان بالاآمدگی رخ داده را میتوان به عوامل تکتونیکی نسبت داد و بنابراین میتوان گفت که صحت شاخصهای ژئومورفیک مورد تایید است چراکه بر اساس تصاویر راداری نیز منطقه مورد مطالعه از نظر تکتونیکی دارای وضعیت فعالی است..