بررسی برخی از مسائل اقتصادی و اجتماعی پدیدۀ نشست زمین ناشی از بهره‌‌برداری بی‌‌رویه از آب‌‌‌های زیرزمینی در شهر رفسنجان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آبخیزداری، دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 استادیار پژوهش سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مؤسسۀ تحقیقات علوم باغبانی، پژوهشکدۀ پسته، رفسنجان، ایران

doi
10.22111/gaij.2018.3853
چکیده

افزایش مصرف آب‌‌های زیرزمینی به‌منظورِ توسعۀ صنعت و کشاورزی توأم با خشکسالی‌‌های متوالی باعث کاهش شدید سطح آب‌‌های زیرزمینی شده است. این مسئله پدیدۀ نشست زمین را به‌همراه داشته است. در مطالعۀ جاری برخی از مسائل اقتصادی و اجتماعی پدیدۀ نشست زمین ناشی از بهره‌‌برداری بی‌‌رویه از آب‌‌‌های زیرزمینی در شهر رفسنجان، مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور با استفاده از روش پیمایشی و با تکمیل 300 پرسشنامه، اطلاعات مورد‌نیاز به‌دست آمد. سپس برای تجزیه‌و‌تحلیل داده‌‌ها از روش رگرسیون و آنالیز واریانس استفاده شد. نتایج نشان داد بهره‌‌برداری بی‌‌رویه از آب‌های زیرزمینی و افزایش اُفت سالانه، افزایش خسارت‌‌ها و هزینه‌‌های تعمیرات ساختمان به‌دلیل نشست زمین را به‌دنبال داشته است. به‌منظورِ کاهش اثرات منفی ناشی‌از برداشت بی‌‌رویه از آب‌‌های زیرزمینی، پیشنهاد می‌‌شود در ارزیابی‌‌های اقتصادی به هزینه‌‌ها و منافع اجتماعی توجه شود. نتایج این مطالعه همچنین می‌تواند به‌عنوان راهنمایی درجهتِ نحوۀ توسعۀ منطقۀ شهری در شهر رفسنجان مورد استفاده قرار گیرد.