اثر تاریخ کاشت برتجمع ماده خشک، عملکرد و اجزای عملکرد ژنوتیپ‌های مختلف کینوا (Chenopodium quinoa Willd.)

نویسندگان

1 گروه زراعت، واحد فسا، دانشگاه آزاد اسلامی، فسا، ایران

2 گروه زراعت، واحد فسا، دانشگاه آزاد اسلامی، فسا، ایران

3 دانش آموخته دکتری زراعت، واحد فسا، دانشگاه آزاد اسلامی، فسا، ایران

doi
10.22067/jcesc.2021.70908.1052
چکیده

به‌منظور بررسی اثر تاریخ کاشت بر عملکرد و اجزای عملکرد ژنوتیپ‌های مختلف کینوا، آزمایشی فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار طی دو سال زراعی 98-1397 و 99-1398 در شهرستان کوار استان فارس به اجرا درآمد. فاکتورهای آزمایش عبارت بودند از: ژنوتیپ‌های کینوا (Q29، Q26، Red Carina، Titicaca و Giza1) و تاریخ‌های کاشت (بیست و سی بهمن و ده اسفند). اثر تیمارهای تاریخ کاشت و ژنوتیپ بر عملکرد دانه، ارتفاع، وزن هزار دانه، زیست‌توده و تعداد پانیکول معنی‌دار بود. کارایی مصرف آب ژنوتیپ‌های مورد بررسی با عملکرد دانه ارتباط خطی مثبت و معنی‌دار (715/0r2=) داشت و بالاترین میزان کارایی مصرف آب متعلق به ژنوتیپ Giza1 در اولین تاریخ کاشت به مقدار 4/1 کیلوگرم دانه بر متر مکعب آب حاصل شد. تأثیر تاریخ کاشت و ژنوتیپ بر آهنگ تجمع ماده خشک، سهم انتقال مجدد و کارایی انتقال مجدد مواد فتوسنتزی معنی‌دار بود. ژنوتیپ Q29 با 1/6 گرم بر متر مربع در روز بالاترین میزان آهنگ تجمع ماده خشک را داشت. بالاترین سهم انتقال مجدد مواد ذخیره‌ای و کارایی آن متعلق به تاریخ کاشت اول کینوا در بیستم بهمن بود. بیشترین عملکرد دانه از کاشت ژنوتیپ Q26 در تاریخ کاشت بیستم بهمن به مقدار4080 کیلوگرم در هکتار به‌دست آمد. تاخیر در کاشت در کلیه ژنوتیپ‌ها باعث کاهش عملکرد شد. باتوجه به نتایج حاصله، ژنوتیپ Q26 در تاریخ بیستم بهمن به‌عنوان بهترین تیمار آزمایش معرفی شد.