بررسی و تحلیلی بر شاخصهای محیطی اثرگذار بر سلامت زیست شهری در کلانشهر قم
نویسندگان
1 استاد تمام دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تهران
3 استاد تمام دانشگاه تهران
4 دانشیار دانشگاه تهران
doi
10.22111/gaij.2017.3475چکیده
اهمیت و نقش محیط زیست و کیفیت محیطی، در شکلدهی رفتار، فرهنگ اجتماعی و در نهایت سلامت شهری شهروندان، بهعنوان زیربنای توسعه ملی و اجتماعی، باعث شده است تا امروزه مطالعات عمیق و گستردهای با محوریت موضوع کیفیت محیطی و سلامت شهری در ابعاد گوناگون به انجام برسد. با علم به بدیهی بودن آثار برنامهریزی محیطی بر سلامت شهری و بازخورد آن که میتواند به صورت اطلاعات علمی و عملی، منشا تحولات گسترده در سیاستگذارای کلان اجرایی حوزه سلامت شهروندان باشد، پژوهش حاضر با استفاده از روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و پیمایشی و با استفاده از 322 پرسشنامه بر اساس مدل نمونهگیری کوکران، به بررسی این موضوع در سطح مناطق هشت گانه شهر قم پراداخته است. نتایج این مطالعه با استفاده از نرمافزارهای SPSSو ArcGISو مدل TOPSISدرجهتِ پاسخ به سؤالات نشان میدهد که هشت منطقة مورد بررسی، متأثر از شرایط محیطی مورد بررسی، دارای نوعی تقسیمبندی فضایی از بُعد شاخصهای کیفیت محیطی و سلامت زیست شهری هستند. بهطوریکه مناطق 4، 3، 1 و 7 با توجه به شرایط مطلوبتر شاخصهای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی خانوار، ازمنظر و کیفیت محیطی بهتری نسبت به مناطق 8، 5، 6 و 2 برخوردارند. دیدگاه ساکنان مناطق 1، 4، 3 و 7درزمینة بهرهمندی از شاخصهای سلامت، نشاندهندة وضعیت مطلوبتر آنها در قیاس با سایر است. درنهایت و در مسیر پاسخ به سؤالات تحقیق، مشخص شد که علل وجود تفاوتهای مناطق مختلف از جهت سلامت شهری، وجود تفاوت در شاخصهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی خانوار و تأثیر آن بر کیفیت محیطی و تعامل با مدیریت شهری است.