تحلیل تغییرات حجم مخزن و جریان ورودی به سد دز تحت شرایط تغییر اقلیم

نویسندگان

1 اداره کل هواشناسی استان اصفهان

2 خراسان رضوی- سبزوار-توحید شهر-دانشگاه حکیم سبزواری-دانشکده جغرافیا و علوم محیطی

3 دانشگاه حکیم سبزواری

4 عضو هیات علمی گروه جغرافیا - دانشگاه حکیم سبزواری

5 پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری

doi
10.22059/jphgr.2022.347398.1007721
چکیده

این مطالعه با هدف ارزیابی اثرات تغییر اقلیم بر جریان ورودی و حجم مخزن سد دز با استفاده از مدل‌های منطقه‌ای (RCM) براساس رویکرد IPCC-AR5 انجام شد. در این راستا جهت پیش‌نگری دما و بارش حوضه، دقت 17 مدل پروژةCORDEX – WAS مورد ارزیابی قرار گرفت و بعد از همادی کردن مدل‌ها، متغیرهای دما و بارش برای سه دورة 20 ساله تحت دو سناریو اقلیمیRCP4.5 و RCP8.5 شبیه‌سازی گردید. پیش‌نگری‌ها، محدوده افزایش دمای حداقل و حداکثر را تحت مدل‌های انتخابی در سناریو RCP4.5 به ترتیب از 5/1 تا 2/4 و 5/1 تا 3 درجه سلیسیوس و در سناریویRCP8.5 به ترتیب از7/2 تا 3/5 و 6/1 تا 8/5 درجه سلسیوس محتمل دانسته‌اند. همچنین مدل‌های مذکور محدوده کاهش تغییرات بارش را 11 تا 17 درصد تحت سناریویRCP4.5 و 8 تا 18 درصد تحت سناریوی RCP8.5 پیش‌بینی کردند. نتایج پیش‌بینی جریان ورودی به سد حکایت از کاهش 49 تا 52 درصدی در سناریوی RCP4.5 و 44 تا 64 درصد در سناریوی RCP8.5 دارد. با کاهش بارش و افزایش دما حجم مخزن تحت دو سناریوی منتخب بین 47 تا 54 درصد برای دهه‌های آتی کاهش خواهش یافت که باعث تشدید بحران آب در مناطق پایین‌دست خواهد شد.