فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این مقاله چشمه‌های بحرانی گردوخاک در استان ایلام شناسایی و عوامل محیطی مؤثر بر فعال‌سازی هر یک از آن‌ها تعیین شده است. با بررسی الگوی تغییرات مکانی و زمانی وقوع گردوخاک در این استان مناطق تحت تأثیر آن‌ها مشخص شده است. داده‌های مورد استفاده شامل داده‌های دیدبانی ایستگاه‌های همدیدی استان ایلام، ضخامت نوری هواویزها که محصول سنجنده MODIS، تصویر RGB ماهواره MSG، داده‌های بازتحلیل‌شده Era5 هستند. برای انجام این مطالعه شاخص توفان گردوخاک، شاخص بادناکی و شاخص خشکسالی در بازه زمانی 1396-1381محاسبه شده است. همچنین مدل GOCART به‌منظور تعیین میزان شار گردوخاک و مدل لاگرانژی HYSPLIT برای تعیین مسیر انتقال ذرات گردوخاک به کار گرفته شده‌اند. نتایج حاکی از آن است که چشمه گردوخاک واقع در جنوب استان ایلام در همه فصول با شدت زیاد فعال بوده و دو استان ایلام و خوزستان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. چشمه گردوخاک واقع در جنوب‌غربی استان ایلام در فصول بهار، تابستان و پاییز فعال است و گردوخاک را به استان‌های ایلام و خوزستان و در بهار و تابستان علاوه بر این دو استان، به غرب استان لرستان نیز وارد می‌کند. همچنین بررسی سالانه فعالیت چشمه‌های گردوخاک نشان داد که در سال 1392 با شدت بیشتری نسبت به سال‌های دیگر فعال بوده‌اند.