تحلیل زیبایی شناسی شهر «بسیلا» مقرّ فرمانروایی طیهورشاه در کوش‏نامه

نویسندگان

1 استادیار گره زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مجازی المصطفی قم، قم، ایران.

2 دانش آموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه قم، قم، ایران

3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مجازی المصطفی قم، قم، ایران.

doi
10.29252/kavosh.2023.19297.3349
چکیده

هر سبک نوین معماری برمبنای اصول، روش‎ها و سنّت‏ های سبک‎های پیشین استوار است و همواره، آن اثری در گذر زمان، شایستگی جاودانگی و ماندگاری دارد که از پشتوانۀ منطقی و مبانی نظری ریشه‎دارتری برخوردار باشد. بهره‎گیری از شکل‎های هندسی در معماری گذشته از اهمّیت و سابقۀ طولانی برخوردار است؛ به گونه‎ای که در ساختن اکثر معابد و مکان‎های مقدّس، از آن بهره می‎بردند. اهمیّت اعداد و اشکال در زیبایی‎شناسیِ اماکن تاریخی و مذهبی مشهود است. در این میان، عدد چهار و شکل مرّبع گونۀ بنا، به گونه‎ای نمادین بیشتر مورد اقبال معماران اسلامی قرار گرفته است. هدف از پژوهش حاضر، جلب توّجه معماران به مفاهیم و شیوه‎هایی است که در ساختن شهر بسیلا، مقرّ فرمانروایی شاه طیهور در منظومۀ کوش‎نامه به کار رفته و اصل آنها با اتّکا بر تجربیّات بشری و تسلسل هویّتی دستاوردهای انسان با نسل‎های پیشین و پیش‌دانسته‎های انسان بنیان نهاده شده تا بتواند پاسخگوی نیازهای فطری و زیبایی‌شناختی انسان امروز باشد. در پژوهش حاضر که با روش تحلیلی-تطبیقی و با شیوة استقرائی انجام گرفته، با شناسایی عناصر اصلی زیبایی‎شناسی معماری اسلامی در حوزة عمل و نظر مانند سیمای ظاهری، استحکام و استواری، تقارن و تعادل، به بررسی چگونگی تأثیرگذاری آنها در ساختن شهر بسیلا در منظومۀ کوش‎نامه پرداخته شده است.