واکاوی تاریخیِ فهم از آثار ترجمه شده ماکس وبر به زبان فارسی
نویسندگان
1 دانشیار گروه جامعهشناسی، دانشگاه گیلان،رشت، ایران؛
doi
10.22034/jsi.2025.2030075.1719چکیده
ماکس وبر متفکری چندرشتهای است. هدف این مقاله بررسی تاریخی فهم از آثار ماکس وبر در ایران است. مسأله اصلی تحقیق این است که ماکس وبر چگونه در دورههای مختلف تاریخی در ایران روایت شده است؟ برمبنای یافتههای تحقیق فهم ماکس وبر در ایران در دورههای مختلف یکدست نیست. در دورۀ نخست و در ابتدای تأسیس جامعهشناسی در ایران که همزمان با غلبۀ گفتمان کنتی-دورکیمی است، ماکس وبر جایگاه قابلتوجهی در فضای دانشگاهی و حتی غیرآکادمیک نداشته است. در دوره دوم علاوه بر روایت و گفتمان پوزیتیویستی(دورکیمی) گفتمان مارکسیستی در ایران توسعه یافت و بهتدریج از برخی مفاهیم وبری و اندیشههای او برای تبیین وقایع تاریخی استفاده شد. در دورۀ سوم تحولات زیادی در عرصه داخلی و بینالمللی رخ داد. استعارهها و مفاهیم مارکسیستی کاهش و درمقابل مفاهیم وبری رونق بیشتری یافت.