سنجش مؤلفههای مؤثر بر رقابتپذیری منطقهای درجهتِ توسعة پایدار موردشناسی: استان خراسان شمالی
نویسندگان
1 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه بیرجند
2 استادیار گروه شهرسازی، دانشگاه بجنورد
3 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه بیرجند
doi
10.22111/gaij.2017.3376چکیده
با رشد جهانیشدن و تغییرات سریع در فضای جهانی، موضوع رقابتپذیری منطقهای از اهمیت فزایندهای برای شتاببخشیدن به توسعة منطقهای برخوردار شده است. پژوهش حاضر با درک این موقعیت، در جستوجوی پاسخ به بعضی سؤالات اساسی است تا از طریق آنها مؤلفههای مؤثر بر رقابتپذیری منطقهای استان خراسان شمالی سنجیده شود. در این تحقیق عوامل مؤثر بر رقابتپذیری منطقهای استان خراسان شمالی در پنج بُعد اجتماعی، نهادی- سیاسی، اقتصادی، گردشگری و کالبدی- زیستمحیطی بررسی شده است. روش تحقیق در این پژوهش براساس ماهیت، توصیفی و تحلیلی و ازلحاظِ دستیابی به حقایق، از نوع تحقیقات توصیفی- پیمایشی و ازلحاظِ هدف کاربردی است. نمونة آماری، کلیة متخصصان حوزة توسعه و رقابتپذیری استان خراسان شمالی میباشد که این 30 نفر تمامشماری شدهاند. تجزیهوتحلیل اطلاعات با استفاده از نرمافزار spss و آزمون تحلیل عاملی اکتشافی انجام شد. نتایج یافتهها نشان میدهد که در سطح عاملها، «عامل اقتصادی» و «عامل نهادی –سیاسی» مهمترین عوامل مؤثر در ارتقای رقابتپذیری استان هستند. در سطح بعدی عواملی چون «گردشگری» و «اجتماعی» قرار دارند و درنهایت عامل «زیستمحیطی- کالبدی» کمترین تأثیر را در ارتقای رقابتپذیری منطقهای استان خراسان شمالی دارند. با توجه به اینکه درگز در استان خراسان رضوی تنها بازارچة مرزی همجوار با استان و تنها پایگاه نزدیک تجارت خارجی استان خراسان شمالی است؛ این رویه باعث پایینآمدن شاخصهای رقابتپذیری استان شده است؛ بنابراین، پیشنهاد میشود که در سیاستگذاریهای توسعة استان، ایجاد بازارچة مرزی، استفاده از انرژیهای نو و جذب سرمایهگذاری خارجی مورد توجه قرار گیرید.
