شناسایی و اولویت‌بندی عوامل ژئوپلیتیکی مؤثر بر امنیت داخلی با استفاده از روش تصمیم‌گیری چندمعیاره (MCDM)

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه جامع امام حسین (علیه‌السلام)

2 دانشجوی دکتری رشته مدیریت صنعتی دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب و عضو باشگاه پژوهشگران جوان

doi
10.22111/gaij.2017.3223
چکیده

    علم ژئوپلیتیک را می‌توان با‌توجه به ارتباط گسترده‌ای که میان سیاست، قدرت و جغرافیا برقرار می‎کند، دانش تأمین‎کنندۀ امنیت در سطوح مختلف دانست که علاوه‌بر نقش‌آفرینی در سطوح مختلف امنیت بین‎المللی، منطقه‎ای و ملی، در سطح امنیت محلی نیز دارای نقش‎های مؤثر هستند. مقالة حاضر با هدف شناسایی و اولویت‌بندی عوامل ژئوپلیتیکی مؤثر بر امنیت داخلی با استفاده از روش تصمیم‌گیری چندمعیاره (MCDM) به رشتة تحریر درآمده است و تلاش می‌کند به پرسشِ اصلیِ «عوامل ژئوپلیتیکی مؤثر بر امنیت داخلی کدامند؟» و پرسشِ‌ فرعیِ «عوامل ژئوپلیتیکی مؤثر بر امنیت داخلی چه اولویتی نسبت به همدیگر دارند؟» پاسخ دهد. برای پاسخ به این پرسش‌ها، عوامل ژئوپلیتیکی در قالب 6 گروه و 49 زیرگروه مورد بررسی قرار‌گرفتند. این پژوهش با روش توصیفی- پیمایشی صورت‌گرفته و جامعة آماری آن نخبگان دانشگاهی آشنا با مفهوم امنیت ملی بودند که با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری اطلاعات از پرسشنامة محقق‌ساخته استفاده شد که ضریب آلفای کرونباخ برابر 966/0 است و برای تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها از آزمون‌های تحلیل عاملی تأییدی، آزمون کولموگروف- اسمیرنوف و آزمون تی ‌تک‌نمونه‌ای و همچنین برای اولویت‌بندی عوامل از روش AHPو TOPSISاستفاده شد که عمده‌ترین نتایج آن به این قرار است: عوامل طبیعی، سیاسی، امنیتی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و به‌عنوان عوامل ژئوپلیتیکی مؤثر بر امنیت محلی به‌ترتیب اولویت زیر می‌باشند: عوامل اقتصادی، عوامل سیاسی، عوامل اجتماعی، عوامل فرهنگی، عوامل امنیتی و عوامل طبیعی.