اثر محلول‌پاشی نانو کلات‌های آهن و روی بر عملکرد و اجزای عملکرد سیاه‌دانه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فیزیولوژی گیاهان زراعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبد کاووس

2 گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبد کاووس

3 دکتری فیزیولوژی گیاهان زراعی، گروه تولیدات گیاهی، دانشگاه تربیت مدرس تهران

4 گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبد کاووس

5 دکتری علوم گیاهی اکوفیزیولوژی علف‌های هرز، گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبد کاووس

6 دکتری باغبانی، گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبد کاووس

doi
10.22067/gsc.v18i3.85072
چکیده

به‌منظور بررسی اثر محلول‌پاشی کلات‌های آهن و روی بر عملکرد و اجزای عملکرد گیاه دارویی سیاه‌دانه آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 98-97 و دو مکان (مزرعه تحقیقاتی دانشگاه گنبد کاووس و مزرعه دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس تهران) انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل محلول‌پاشی دو شکل آهن (نانو کلات‌ آهن 5/1 در هزار، نانو کلات آهن 4 در هزار و کلات آهن 3 در هزار) و روی (نانو کلات روی در دو سطح 5/1 و 3 در هزار و کلات روی 3 در هزار) بودند. تیمارها در دو مرحله 10-8 برگی و در زمان پر شدن کپسول‌ها به‌کار برده شد. نتایج نشان داد که ارتفاع بوته، تعداد شاخه جانبی، تعداد کپسول در بوته، تعداد دانه در کپسول، قطر کپسول، وزن هزار دانه، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت برای هر دو منطقه به‌طور معنی‌داری تحت تاثیر نانو کلات‌ها قرار گرفت. غلظت‌ 4 در هزار نانو کلات آهن و 3 در هزار نانو کلات روی باعث بیش‌ترین افزایش در عملکرد دانه (44/217گرم در متر مربع در منطقه گنبد و 66/288گرم در متر مربع در منطقه تهران)، عملکرد بیولوژیک (582 گرم در متر مربع در گنبد و 93/352 گرم در متر مربع در تهران) و شاخص برداشت (43/37 درصد در گنبد و 46/76 درصد در منطقه تهران) شد. بر اساس نتایج حاصل و با توجـه بـه ویژگی‌های مختلف اندازه‌گیری شده، کاربرد آهن و روی به فرم نـانو حتـی در غلظت‌های پایین اثر مثبتی بر عملکرد کمی سیاه‌دانه خواهد داشت.