نظریه شکاف بزرگ بررسی آرای تجدید نظرطلبان آسیایی در جامعهشناسی تاریخی
نویسندگان
1 استادیار جامعه شناسی دانشگاه خوارزمی؛
doi
10.22034/jsi.2024.562069.1623چکیده
یکی از دغدغههای اساسی در جامعهشناسی تاریخی چگونگی رشد غرب با تاکید بر کشور بریتانیاست. علی رغم تصورات موجود، این سئوال هنوز یکی از اساسیترین و زندهترین بحثها در نحلههای گوناگون جامعهشناسی تاریخی است. ادبیات حاضر در این نحله اگرچه از نگاه شرقشناسی متاثر است ولی با آن چه تحت عنوان شرقشناسی در ایران متداول شده است تفاوت بسیار دارد. مقاله حاضر در صدد است که یکی از پربحثترین نظریات در نزدیکبه دو دهه اخیر که همزمان رشتههای تاریخ اقتصادی و جامعهشناسی تاریخی را متاثر کرده است، معرفی نماید. ابتدا سعی میگردد که مبانی نظری تجدید نظرطلبان آسیایی (مکتب کالیفرنیا) و ارتباط آن با نظریه شکاف بزرگ تشریح شده، سپس مطالعات تجربی که در دو دهه اخیردر این زمینه صورت گرفته مورد وارسی قرارگیرد و درپایان برخی از مهمترین انتقادات بر نظریه فوق ارائه شود. هم چنین در بحثی انتقادی ربط این جریان فکری در جامعهشناسی تاریخی را با نگاه فوکویی که بر برخی از کارهای جامعهشناسی تاریخی ایران حاکم است را بررسی میکند.