بررسی اثرات تاریخ کاشت بر شاخص‌های زراعی- اقلیمی در مراحل مختلف فنولوژی ارقام سیب‌زمینی

نویسندگان

1 بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

2 موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

doi
10.22067/gsc.v18i3.86298
چکیده

شاخص‌های اقلیمی که پایه حرارتی دارند همانند درجه روز رشد و واحد هلیوترمال ابزارهای مفیدی برای پیش‌بینی رشد و عملکرد محصولات می‌باشند. به‌منظور بررسی اثرات تاریخ کاشت بر شاخص‌های زراعی- اقلیمی در مراحل مختلف فنولوژی در کشت زمستانه سیب‌زمینی در خوزستان این تحقیق به‌صورت آزمایش کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار به مدت دو سال زراعی (96-1394) در ایستگاه تحقیقات کشاورزی بهبهان اجرا گردید. عامل اصلی شامل چهار تاریخ کاشت از اول دی‌ماه تا اول بهمن‌ماه به فاصله 10 روز و عامل فرعی سه رقم کوزیما، ساوالان و المرا بود. برای تامین رشد جوانه‌های غده‫ها بیشترین درجه روز رشد و واحد هلیوترمال به تاریخ کاشت اول دی‌ماه مربوط بود و با به تعویق افتادن تاریخ کاشت، این شاخص‌ها کاهش یافت. مدت‌زمان مرحله رشد سبزینه‌ای و غده‌زایی در تاریخ کاشت‌های مورد مطالعه 15 روز بود. در مرحله حجیم شدن غده بیشترین درجه روز رشد و واحد هلیوترمال به تاریخ کاشت 21 دی‌ماه مربوط بود. در این پژوهش مرحله بلوغ مشاهده نشد. اثر تاریخ کاشت بر عملکرد غده و کارایی تاثیر واحد هلیوترمال معنی‌دار نبود. ولی اثر تاریخ کاشت بر کارایی تاثیر دما در سطح 5% معنی‌دار شد. حداکثر تاثیر تاریخ کاشت بر کارایی دما به اول بهمن‌ماه تعلق داشت. بیشترین عملکرد (31/18 تن در هکتار)، کارایی تاثیر دما (06/12 کیلوگرم در هکتار در درجه روز رشد) و کارایی تاثیر واحد هلیوترمال (71/1 کیلوگرم در هکتار در ساعت درجه روز رشد) به رقم ساوالان اختصاص یافت. بر اساس نتایج این پژوهش برای کشت زمستانه سیب‌زمینی در خوزستان کاشت رقم ساوالان در اوایل بهمن‌ماه توصیه می‌شود. تاریخ کاشت مناسب برای ارقام کوزیما و المرا در طول دی‌ماه توصیه می‌شود.