شبیهسازی اثرات تاریخ کاشت بر رشد و عملکرد نخود دیم (Cicer arientinum L.) توسط مدل CROPGRO-CHICKPEA
نویسندگان
1 دانشگاه رازی
2 دانشگاه رازی
3 دانشگاه رازی
doi
10.22067/gsc.v18i2.82684چکیده
بهمنظور شبیهسازی اثرات تاریخ کاشت بر رشد و عملکرد نخود دیم منطقه کرمانشاه توسط مدل CROPGRO-CHICKPEA، آزمایشی به صورت کرتهای خرد شده در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی با 3 تکرار در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی در سال زراعی 96-1395 اجرا شد. تیمارها شامل سه تاریخ کاشت (10 اسفند، 20 اسفند و 17 فروردین) بهعنوان عامل اصلی و چهار رقم نخود (بیونیج، عادل، آرمان و ILC482) بهعنوان عامل فرعی بود. ضرایب ژنتیکی ارقام توسط بخش محاسبه ضرایب ژنتیکی برای تاریخ کاشت 10 اسفند محاسبه شد. نتایج واسنجی نشان داد مدل قادر است با حداقل اختلاف، ویژگیهای رشد و نمو را برای ارقام نخود شبیهسازی کند که بیانگر دقت بالای ضرایب ژنتیکی محاسبه شده بود. نتایج ارزیابیهای مدل نشان داد که میانگین nRMSE وزن خشک کل برای ارقام مورد بررسی 5/16 درصد میانگین مشاهدهها بود. میانگین nRMSE عملکرد دانه نیز برای ارقام ذکر شده 5/13 درصد میانگین مشاهدهها بود. هم در شرایط مزرعه و هم در شبیهسازی تأخیر در کاشت منجر به کاهش عملکرد نخود شد. بیشترین عملکرد دانه مشاهده شده و شبیهسازی شده برای سال زراعی 96-1395 بهترتیب، 6/1326 و 6/1279 کیلوگرم در هکتار در تاریخ کاشت 20 اسفند حاصل شد. بهطور کلی نتایج نشان داد که مدل CROPGRO-CHICKPEA قادر است واکنش ارقام نخود در تاریخ کاشتهای مختلف را تحت شرایط اقلیمی منطقه مورد مطالعه با دقت قابل قبولی پیشبینی کند که این نشاندهنده دقت بالای ضرایب ژنتیک محاسبه شده در بخش واسنجی مدل است.