ارزیابی ریسک گزینه‌های تأمین آب مشهد و تعیین اولویت آنها

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آبیاری زهکشی دانشگاه فردوسی مشهد

2 استاد، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 استاد، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22111/gaij.2017.3059
چکیده

امروزه تأمین نیازهای آبی برای مصارف مختلف، در بسیاری از نقاط دنیا و به‌ویژه ایران از اساسی‌ترین چالش‌های پیش روی برنامه‌ریزان است. بر این اساس، تأمین آب از نقاط مختلف و اجرای گزینه‌های گوناگون، از راهکارهای جاری برای رفع این چالش در کنار مدیریت غیر‌سازه‌ای بوده و میزان زیادی از اعتبارات و بودجه‌های ملی را به خود اختصاص داده است. در این مقاله، به‌صورت موردی به چالش‌ها و فرصت‌های طرح‌های تأمین آب مشهد پرداخته شده و روش منسجمی درجهتِ ارزیابی ریسک‌ ارائه شده است. به همین منظور در بخش اول مقاله، براساس روش بارش افکار، عوامل مخاطره‌آمیز در گزینه‌‏های تأمین آب مشهد بررسی و متوسط ریسک هر کدام از گزینه‌ها محاسبه شده است. سپس در بخش دوم، براساس دامنۀ امکان بروز مخاطرات، ریسک‌ تمام گزینه‌ها محاسبه شده است. نتایج نشان داد، اگرچه کمترین مقدار متوسط ریسک مربوط به گزینۀ انتقال آب از هزار مسجد می‌باشد؛ اما از دیدِ کارشناسان، گزینۀ انتقال پساب از غرب مشهد است و دامنۀ امکان بروز ریسک کمتری را نسبت به سایر گزینه‌ها دارد. در واقع این نتایج نشان می‌دهد، استفاده از دامنۀ امکان ریسک برای اولویت‏بندی گزینه‌‏ها (اتخاذ تصمیمات مدیریتی)، می‌تواند بسیار مفید واقع شود. همچنین، در انتهای مقاله گزینه‌های مختلف براساس پارامتر قیمت تمام شدۀ پروژه، حجم انتقال آب هر پروژه، ریسک و ضریب بازچرخانی آب مجدداً اولویت‌بندی شده‌اند.