پهنه بندی و ارزیابی خطر زمین لغزش با استفاده از مدل های عامل اطمینان، تراکم سطح و هیبریدی قضیه بیز(مطالعه موردی: حوضه بقیع ، نیشابور)
نویسندگان
1 دانشجو دکتری ژئومورفولوژی دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.
2 دانشیار ژئومورفولوژی دانشگاه حکیم سبزواری، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، سبزوار، ایران.
3 استادیار هیدو اقلیم دانشگاه حکیم سبزواری ، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، سبزوار، ایران.
doi
10.22034/gmpj.2021.251394.1215چکیده
شناسایی نواحی مستعد وقوع زمین لغزشها یکی از اقدامات اولیه در مدیریت و کاهش خسارات ناشی از این پدیدهها محسوب می شود. در این پژوهش، حساسیت زمین لغزش با استفاده از سه مدل عامل اطمینان، تراکم سطح و هیبریدی پهنهبندی گردید و مناسبترین مدل معرفی شد. جهت این مطالعه با از تصاویر ماهوارهایETM+، نقشه زمین شناسی 25000/1، نقشه توپوگرافی 50000/1، نقاط لغزشی مشخص گردید. در این پژوهش با بررسی 19 پارامتر موثر در رخداد زمین لغزش شامل لیتولوژی، کاربری اراضی، شیب، جهت شیب، ارتفاع، شاخص رطوبت توپوگرافی(TWI)، شاخص انحنای سطح، شاخص انحنای مقطع، فاصله از گسل، فاصله از جاده و فاصله از آبراهه مورد بررسی قرار گرفتند. پس از تهیه لایههای اطلاعاتی در محیط نرم افزار ArcGIS 10.4 به عوامل موثر با استفاده از نظرات کارشناسی اقدام به تهیه وزن کلاسها و در نهایت تهیه نقشههای پهنه بندی حساست زمین لغزش با استفاده از روشهای آماری تراکم سطح، فاکتور اطمینان و هیبریدی بیز در پنج کلاس ریسک خطر خیلی کم، کم، متوسط، زیاد و خیلی زیاد طبقه بندی گردید. جهت صحت سنجی روشها از شاخصهای جمع کیفی(QS)، دقت(P) و شاخص نسبت تراکمی(DR) استفاده شده است. مقادیر شاخصهای مجموع کیفیت و دقت که بیانگر کارایی مدلها در پهنه بندی حساسیت زمین لغزش میباشند، به ترتیب برای مدلهای تراکم سطح (21/0- 04/0)، فاکتور اطمینان (39/0- 09/0) و هیبریدی (88/0- 33/0)، به دست آمد. مقادیر بالای شاخصها در مدل هیبریدی بیانگر کارایی بیشتر این روش نسبت به روشهای تراکم سطح و فاکتور اطمینان در تهیه نقشه پهنه بندی میباشد.