بررسی پیرنگ، شخصیت‌پردازی و زاویه دید در زندگی‌نامۀ خودنوشت «آن سال‌ها»

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه فرهنگیان کرمان

2 استادیار گروه زبان و ادبیات دانشگاه فرهنگیان کرمان

3 استادیار گروه زبان و ادبیات دانشگاه فرهنگیان کرمان

doi
10.29252/kavosh.2020.14496.2825
چکیده

زندگی­ نامه، یکی از قالب ­های روایی است. خاطره­ و سفرنامه نیز از گونه­ های زندگی­نامه هستند. زندگی­ نامه از یک سو تاریخ است؛ زیرا رخ­دادهای واقعی در آن گزارش می ­شود و از سوی دیگر، شبیه داستان است؛ زیرا اشخاص زندگی­ نامه، مانند شخصیّت­ های داستانی توصیف می­ شود و خواننده روایت، را دنبال می­ کند و از خود می­ پرسد:­ بعد چه خواهد شد؟ با توجه به شباهت­ های زندگی­ نامه با داستان، در این تحقیق، به عنصر«پیرنگ»، «شخصیّت­ پردازی» و «زاویه دید» پرداخته می­ شود تا روشن گردد که آیا زندگی ­نامه پیرنگ داستانی دارد؟ شخصیّت­ پردازی اشخاص زندگی­ نامه، چه اندازه شبیه شخصیّت‌پردازی داستان است و نیز معلوم گردد زاویه­ دید در زندگی­نامه چه ویژگی­ هایی دارد.این پژوهش که با روش توصیف و تحلیل انجام گرفته، نشان داد که پیرنگ در زندگی­ نامه و داستان، تفاوت بسیار دارند؛ زیرا روایات نویسندۀ زندگی­ نامه اغلب به ترتیب تاریخی است و او در بیان خود به خاطر حفظ عنصر رمز، در بیان خود امساک نمی­ ورزد. نویسندۀ زندگی ­نامه، در شخصیّت­ پردازی، ملاحظاتی را رعایت می­ کند و شخصیّت­ پردازی اغلب از نوع توصیف مستقیم نویسنده است. زاویه دید در «آن سال­ ها»، اول شخص است و در مواردی که شخصیّت های دیگر توصیف می­ شوند از زاویه­ دید سوم شخص استفاده می­ شود. همچنین در زندگی ­نامه ­نویسی از تک­گویی بیرونی بسیاراستفاده می­ شود.