ارزیابی توانمندیهای ژئومورفوتوریسمی لندفرمها براساس روش پرالونگ مورد شناسی: استان زنجان
نویسندگان
1 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی
2 استادیار، گروه جغرافیا، دانشگاه افسری امام علی (ع)،
3 دانشجوی دکترای ژئومورفولوژی،، دانشگاه محقق اردبیلی
doi
10.22111/gaij.2016.2834چکیده
گردشگری صنعتی درآمدزا و با صرفه اقتصادی بسیار مناسب است که نقش و جایگاه ویژهای در توسعۀ مناطق جغرافیایی دارد و امروزه با ایجاد تبادلات فرهنگی و اجتماعی میان ملل مختلف بهخاطر فقدان آلودگیهای زیستمحیطی، بسیار مورد توجه قرار گرفته است. تجربیات نظری و اجرایی متعددی در سطح دنیا برای مطالعه، بررسی، برنامهریزی و مدیریت مناطق گردشگری وجود دارد که همگام با پیشرفتهای فناوری روند صعودی دارند. جاذبههای طبیعی هر کشور در جذب گردشگری نقش بسزایی دارند. در این پژوهش، لندفرمهای ژئومورفولوژیکی نمونۀ گردشگری استان زنجان شناسایی شده و وضعیت توانمندیهای ژئومورفورتوریسمی آنها مورد ارزیابی قرار گرفته است. برای ارزیابی لندفرمهای منطقه از نقشههای زمینشناسی، توپوگرافی و دادههای میدانی استفاده شده و میزان قابلیتهای ژئومورفوتوریسمی لندفرمها براساس روش پرالونگ مورد ارزیابی قرار گرفت. بر این اساس، لندفرم غار کتلهخور با کسب امتیاز 73/0 میانگین عیار گردشگری و کسب امتیاز 63/0 میانگین ارزش بهرهوری بهدلیل داشتن تزئینات آهکی؛ همچون استالاگتیت و استالاگمیت و اشکال خاصی که در نتیجۀ فرایند رسوبگذاری یا فرسایش آبی درون آن، بیشترین پتانسیل جذب توریسم و گردشگری را به خود اختصاص داده و غار خرمنهسر در جایگاه دوم قرار دارد. همچنین، پدیدههای فرسایشی دودکشجن در منطقۀ ماهنشان نیز با کسب امتیاز 30/0 میانگین عیار گردشگری و کسب امتیاز 48/0 میانگین ارزش بهرهوری رتبۀ سوم را به خود اختصاص داده است. با توجه به یافتههای پژوهش جهت توسعۀ گردشگری و توسعۀ پایدار این صنعت بزرگ در محدودۀ مطالعاتی موردنظر، بایستی با ایجاد آگاهی در مردم برای حفاظت جاذبههای ژئوتوریستی که سبب میشود آلودگی و فرسایش و آسیبرسانی به منطقه به حداقل برسد و با استفاده از سرمایهگذاریهای بخش خصوصی و دولتی در تأسیس زیرساختها در جهت گسترش ژئوتوریسم در منطقه، گام برداشت و در سایۀ برنامهریزی و مدیریت صحیح و اصولی بتوان این پدیدههای ژئومورفیک را بهعنوان یکی از قطبهای مهم گردشگری استان زنجان و حتی ایران در دنیا مطرح کرد.