ساخت و رواسازی پرسشنامه یادگیری ذهن آگاه

نویسندگان

1 استاد، گروه روان‌شناسی تربیتی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه روان‌شناسی تربیتی، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران

3 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، گروه روان‌شناسی تربیتی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22054/jem.2025.83576.3587
چکیده

یادگیری ذهن‌آگاه امروزه به دلیل تأثیرات قابل توجه و ارزشمندش بر یادگیری، در آموزش مورد استفاده قرار گرفته است و رویکردی مؤثر برای افزایش آگاهی فراگیران از یادگیری، تعامل آنها با زمینه یادگیری و انعطاف‌پذیری فراگیران نسبت به ایده‌های جدید در یادگیری است.اما هنوز ابزاری برای بررسی این مولفه تدوین نشده لذا تحقیق حاضر با هدف ساخت، عامل یابی و رواسازی پرسشنامه یادگیری ذهن آگاه در دانشجویان انجام شد. در این تحقیق 256 دانشجو از واحد الکترونیک دانشگاه آزاد تهران به صورت بر خط و در دسترس انتخاب شدند و به پرسشنامه پاسخ دادند. برای ساخت این پرسشنامه از روش ترکیبی اکتشافی با مدل تدوین ابزار استفاده شد. به این ترتیب که نخست در بخش کیفی تحلیل متن به شیوه قیاسی-استقرایی از کتابها ‌و مقالات مرتبط با یادگیری ذهن‌آگاه که از پایگاههای گوگل اسکالر و الزویر انتخاب شده بود صورت گرفت و عوامل موثر بر یادگیری ذهن‌آگاه از کتاب یادگیری ذهن آگاه(E. J. Langer, 2000) با تلفیق گویه های پرسشنامه ذهن آگاهی(Baer et al., 2008)وپرسشنامه دانش آموزان ذهن آگاه(Renshaw, 2017) استخراج و روی نمونه اولیه اجرا شد. سپس در بخش کمی، به منظور تحلیل داده ها نخست از تحلیل عاملی تاییدی بهره گرفته شد اما شاخص‌های برازش در گام اول مطلوب نبود که با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی به روش تلفیق گویه ها، بار دیگر تحلیل عاملی اجرا شد و شاخص‌های برازش، تناسب مدل با داده های گردآوری شده را تایید کرد براین اساس بار عاملی همه نشانگرها بزرگتر از 32/0 بود که بیانگر توان هر یک از بسته های تلفیق شده گویه های پرسشنامه در سنجش عامل های پنج گانه آن است. ضریب آلفای کرونباخ کل پرسشنامه 94/0بود که همبستگی مثبت و معنادار را بین عامل ها و نمره کل یادگیری ذهن آگاه نشان می‌دهد و حاکی از روایی همگرای قابل قبول آن است. همچنین پایایی کل آزمون به روش بازآزمایی معادل 79/0 برآورد شد.نتیجه این مطالعه روایی و پایایی مناسب پرسشنامه یادگیری ذهن‌آگاه در دانشجویان است که برای سنجش و پژوهش این مولفه قابل استفاده است.