افزایش کارایی فرایند اولترافیلتراسیون در تصفیه پساب صنایع دارویی با بهرهگیری از میسلهای ترکیبی آنیونی– غیریونی
نویسندگان
1 گروه مهندسی شیمی، واحد قوچان، دانشگاه آزاد اسلامی، قوچان، ایران
2 گروه مهندسی شیمی، واحد قوچان، دانشگاه آزاد اسلامی، قوچان، ایران
doi
10.22103/jsse.2025.5211چکیده
هدف: صنایع دارویی فاضلابی تولید میکنند که حاوی داروها، مواد فعال سطحی، باکتریهای بیماریزا و یونهای نامتعادل است و خطرات زیستمحیطی قابلتوجهی ایجاد میکند. افرایند اولترافیلتراسیون بهبودیافته با میسل از سورفکتانتها برای ایجاد میسلهایی استفاده میکند که آلایندهها را محصور کرده و جداسازی آنها را از طریق غشاهای اولترافیلتراسیون امکانپذیر میسازد. هدف این مقاله بررسی کارایی این روش در تصفیه فاضلاب داروسازی با استفاده از سورفکتانت آنیونی سدیم دودسیل سولفات (SDS) و ترکیب آن با سورفکتانت غیریونی آیجیپال (IGE) ارزیابی میکند.مواد و روش: آزمایشها در سه سطح فشار میان غشایی (TMP) و با غلظتهای مختلف سورفکتانتهای آنیونی و غیریونی انجام شد. اثر این پارامترها بر شار تراوه و کارایی حذف آلایندههای کلیدی پساب، شامل کدورت، مواد جامد محلول (TDS) و هدایت الکتریکی (EC) به طور سیستماتیک مورد بررسی قرار گرفت. همچنین اثرحضور سورفکتانت غیریونی IGE بر عملکرد غشا و شاخص های آلودگی مورد مطالعه قرار گرفت.نتایج: نتایج نشان داد که افزایش فشار میان غشایی، شار تراوه را افزایش میدهد، درحالیکه غلظت بالاتر سورفکتانت باعث کاهش آن میشود. تحت شرایط بهینه، این فرایند حدود ۹۵ درصد کدورت، ۲۵ درصد مواد جامد محلول و ۶۸ درصد هدایت الکتریکی را کاهش داد. همچنین، سیستم ترکیبی IGE–SDS عملکرد بهتری نسبت به SDS تنها داشت که نشاندهنده اثر همافزایی بین این دو سورفکتانت است. نتایج نشان داد که افزایش فشار و ترکیب مناسب IGE با SDS عملکرد غشا را در بهبود کیفیت آب تقویت می نماید.نتیجهگیری: فرایند اولترافیلتراسیون بهبودیافته با میسل میتواند بهعنوان یک فرایند مؤثر در تصفیه پساب کارخانهها صنایع دارویی مورداستفاده قرار گیرد و میتواند جایگزین بالقوهای برای روشهای تصفیه مرسوم محسوب شود.