فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف :پونه از خانواده Lamiaceae یکی از پرکاربردترین گیاهان دارویی است. هدف از این پژوهش بررسی ترکیبات تشکیل دهنده، حداقل غلظت بازدارندگی و کشندگی 5 سویه باکتری و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی برای اسانس حاصل از گل و برگ پونه استخراج شده با روش تقطیر با بخار آب (Steam distillation:SD) و مقایسه آن با روش مرسوم تقطیر با آب (Hydrodistillation:HD) می‌باشد. مواد و روش: ابتدا اسانس گل و برگ پونه با روش SD و HD استخراج شد. سپس خاصیت آنتی‌اکسیدانی اسانس استخراج شده با استفاده از روش مهار رادیکال‌های آزاد DPPH (2,2-Diphenyl-1-picrylhydrazyl)، خاصیت ضد‌میکروبی با تعیین حداقل غلظت بازدارندگی و کشندگی 5 سویه باکتری با روش رقیق‌سازی در چاهک بررسی و ترکیبات اسانس گل و برگ پونه با روش آنالیز کروماتوگرافی گازی – طیف‌سنجی جرمی شناسایی شد.نتایج:  بازده استخراج اسانس برای گل و برگ پونه در روش SD به ترتیب، 0909/0 ± 9915/0 و0346/0 ± 6361/1 درصد و در روش HD به ترتیب برابر با 130/0 ± 035/1 و 0186/0 ± 6503/1 درصد برحسب وزن اسانس به وزن ماده اولیه خشک بدست آمد. همچنین با ارزیابی فعالیت آنتی‌اکسیدانی مقدار  IC50(Half maximal inhibitory concentration) برای اسانس برگ و گل پونه در روش HD به ترتیب برابر 7/247 و 8/427 و در روش SD به ترتیب برابر 2/370 و 9/438 میکروگرم بر میلی‌لیتر بدست آمد. مقادیرMIC  (Minimum Inhibitory Concentration) و MBC (Minimum Bactericidal Concentration) اسانس‌های گل، کمتر از اسانس‌های برگ شد ولی این مقادیر برای دو نمونه اسانس SD) و (HD برگ یا دو نمونه اسانس  SD)و  (HDگل پونه، زمانی که سویه باکتری یکسان بود، تفاوتی با هم نداشتند. همچنین Pulegone اصلی‌ترین ترکیب شناسایی شده برای اسانس گل و برگ پونه بود.نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج، تغییر در روش‌های استخراج HD و SD بر روی فعالیت آنتی‌اکسیدانی اسانس‌های گل و برگ پونه تاثیرگذار و بر فعالیت ضد‌میکروبی آن‌ها تاثیری نداشت. درروش‌های استخراج یکسان، اسانس حاصل از برگ خاصیت آنتی‌اکسیدانی و  اسانس حاصل از گل خاصیت ضدمیکروبی قوی‌تری داشت.