ارزیابـی و سنجش وضعیت پایـداری محله‌ها در شهـر سـردشت

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

2 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سردشت (ارومیه)، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، سردشت (ارومیه)

doi
10.22111/gaij.2016.2706
چکیده

توسعة پایدار و به تبع آن توسعة پایدار محله‌ای، مفهومی است که در سال‌های اخیر در مجامع علمی مطرح شده است و ارتباط تنگاتنگی با آسیب‌های اجتماعی، زیست‌محیطی، اقتصادی و معیشت شهری، امنیت، مشارکت، شکل، بافت و مدیریت شهری دارد. امروزه پایدارترین و مؤثرترین برنامه‌های توسعه‌ای آنهایی‌اند که مبتنی بر ویژگی‌ها و نیازهای خانواده‌ها و جمعیت‌های محله‌ای تدوین و ارائه گردند؛ بنابراین، بررسی، شناخت و تحلیل قابلیت‌ها و توانایی‌های محله‌های شهری، گامی اساسی و مهم در فرایند تدوین برنامه‌ریزی‌های توسعۀ پایدار شهری تلقی می‌شود. بر این اساس، این پژوهش درصدد ارزیابی و سنجش وضعیت پایداری محله‌ها در شهر سردشت از لحاظ 4 شاخص در ابعاد اجتماعی- فرهنگی، اقتصادی، زیست محیطی و نهادی-کالبدی برآمده است. این تحقیق با رویکردی تـوصیفی- تحـلیلی و مبتنی بر مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای و نیز برداشت‌های میدانی و پیمایشی انجام شده است. جامعۀ آماری این تحقیق شامل کلیۀ محله‌های شهر سردشت استکه از بین آنها تعداد 380 نفر طبق جدول مــورگان به روش تصادفی ساده به‌عنوان نمونۀ آماری انتخاب شدند و داده‌های آن با نرم‌افزارهای SPSSو GISتجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که میزان پایداری محله‌های شهر سردشت از نظر ساکنان با میانگین (66/2) پایین‌تر از حد میانۀ پاسخ‌ها است و در حد مطلوبی قرار ندارد. چنانچه یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که بین محله‌های مختلف این شهر به لحاظ برخورداری از شاخص‌های توسعه، نابرابری و اختلاف وجود دارد. طبق نتایج پژوهش، شاخص زیستی از بیشترین پایداری در شهر سردشت برخوردار است. همچنین نتایج حاصل از آزمون Tنشان می‌دهد، با مقایسۀ میانگین پایداری محله‌ها، تنها محله‌های آشان، سرچاوه، فرهنگیان و ترمینال شرایط بهتری دارند و میانگین پایداری آنها بالاتر از حد میانه است که در این بین، کمترین میزان پایداری نیز در محله‌های سه راه مارغان و گرده سور است.