حذف کارآمد مس از محیط‌های آبی با استفاده از کربن فعال بهبود یافته با بیوسورفکتانت‌های رامنولیپیدی

نویسندگان

1 بخش مهندسی معدن، مجتمع آموزش عالی زرند، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 بخش مهندسی معدن، مجمتع آموزش عالی زرند، پژوهشکده صنایع معدنی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

3 بخش مهندسی معدن، مجتمع آموزش عالی زرند، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

4 بخش مهندسی معدن، مجتمع آموزش عالی زرند، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

doi
10.22103/jsse.2024.4481
چکیده

هدف: یکی از چالشهای زیست‌محیطی صنایع مختلف، حذف فلزات سنگین از محیطهای آبی است. امروزه، استفاده از روش جذب سطحی به عنوان روشی کارآمد برای غلبه بر این چالش مورد توجه قرار دارد. اگر چه، مشخصات فیزیکی و شیمیایی جاذب از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.مواد و روش: در این پژوهش، کارایی یک نمونه زغال فعال بهبود یافته با بیوسورفکتانت‌های رامنولیپیدی به منظور حذف یونهای مس از محیط آبی مورد ارزیابی قرار گرفته است. برای این منظور، تأثیر برخی پارامترهای عملیاتی شامل نسبت جاذب به فلز (50 تا 200)، pH محیط (4 تا 10) و دور همزن (100 تا 300 دور در دقیقه) بر راندمان حذف مس در قالب یک طرح آزمایشی مرکب مرکزی بررسی گردید. نتایج مطالعات آزمایشگاهی با استفاده از مدلسازی آماری و تحلیل آنالیز واریانس مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج: تحلیل آماری نتایج نشان داد که تأثیر کلیه پارامترها بر کارایی جذب بارز بوده به نحوی که با افزایش نسبت جاذب به فلز و pH، و همچنین با کاهش دور همزن، راندمان افزایش یافت. در نتیجه بهینه‌سازی فرایند، راندمان حذف بیش از 99% با نسبت جاذب به فلز 200، pH محیط 7 و دور همزن 100 دور در دقیقه حاصل شد. مطالعات تکمیلی تحت شرایط بهینه نشان داد که فرایند از سینتیک شبه درجه دو و مدل جذب همدمای فروندلیچ پیروی می‌کند. همچنین، بررسی‌های ترمودینامیکی و جذب چندمرحله‌ای نشان داد که جذب مس بر جاذب اصلاح شده یک فرایند دومرحله‌ای شامل جذب اولیه شیمیایی با نرخ بالا و سپس، جذب ثانویه فیزیکی آهسته، احتمالاً ترسیب، می‌باشد. ارزیابی گزینش‌پذیری جذب نیز بیانگر تأثیر منفی سایر فلزات بر جذب مس می‌باشد.نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش نشان داد که زغال فعال بهبود یافته با بیوسورفکتانت‌های رامنولیپیدی را می‌توان به عنوان جاذب بالقوه و کارآمد برای تصفیه پسابهای آلوده به فلزات سنگین مورد استفاده قرار داد.