ترور هدفمند دانشمندان هسته ای در حمله اسراییل علیه ایران ؛ چالشی برای اصول حقوق بشردوستانه
نویسندگان
1 دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری حقوق بینالملل، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی همدان، همدان، ایران
doi
10.22066/cilamag.2025.2070630.2809چکیده
ترورهای هدفمند دانشمندان هستهای ایران در حمله اسراییل علیه ایران در ژوئن 2025 به عنوان پدیدهای نوظهور در عرصه مناسبات بینالمللی، چالشهای حقوقی عمیقی را در تفسیر و اجرای قواعد عرفی حقوق بینالملل بشردوستانه ایجاد نموده است. این پژوهش با توجه به خلأهای موجود در رویه قضایی بینالمللی و آثار مخرب چنین اقداماتی بر ثبات نظام حقوقی بینالملل، به بررسی جامع این موضوع میپردازد. هدف اصلی این مقاله، تحلیل همهجانبه ترور دانشمندان هستهای ایران در چارچوب نظام حقوق بینالملل عرفی با تمرکز بر سه محور اساسی شامل اصل تمایز بین اهداف نظامی و غیرنظامی واصل تفکیک و تناسب است. براساس این مقاله نتیجه گیری می شود ترور دانشمندان هستهای ایران نه تنها نقض فاحش حقوق بینالملل بشردوستانه است، بلکه تهدیدی جدی برای ثبات نظام بینالمللی محسوب میشود. از دیدگاه حقوق بینالملل، ترور هدفمند دانشمندان هستهای ایران در عملیات ژوئن ۲۰۲۵، فراتر از یک نقض متعارف، بیانگر یک چالش ساختاری عمیقتر برای کل نظام حقوقی حاکم بر حقوق بشر دوستانه و حقوق مخاصمات مسلحانه است. در هسته این چالش، تعارضی بنیادین بین یک تفسیر موسع و یکجانبه از «ضرورت امنیتی پیشدستانه» از یک سو، و چارچوب چندجانبه و قاعده مند حقوق بشردوستانه از سوی دیگر، قرار دارد .
