ارتباط های غیرکلامی در داستان رستم و سهراب فردوسی

نویسندگان

1 گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

2 استادیار دانشگاه شهرکرد

doi
10.29252/kavosh.2020.1876
چکیده

هر ارتباطی به رمز و رمزگذاری پیوسته است. منظور از رمز، هر نوع ترتیب و توالی منظم و یکپارچه­ای است که دربرگیرندۀ نمادها، کلمات و حروف باشد که به گونۀ اختیاری برای انتقال مفاهیم و یا ارتباط به کار گرفته می­شوند. بدین ترتیب، دو دسته از رمزها وجود دارند: رمزهای کلامی و رمزهای غیرکلامی. رمزهای غیرکلامی رمزهایی هستند که به حرکات بدنی، استفاده از زمان و فضا، لباس، آرایش و صداهایی که به زبان مربوط نیستند، بستگی دارند. در این مقاله سعی شده است تا با دیدگاهی میان­رشته­ای، داستان رستم و سهراب فردوسی از منظر ارتباطات غیرکلامی بررسی شود و مشخص گردد که فردوسی کاربرد گسترده­ای از انواع ارتباطات غیرکلامی در این داستان داشته و آن را در جهت پویایی، حرکت­پذیری و حقیقت­نمایی جریان داستان و اثرگذاری بیشتر بر مخاطب و اقناع او، به کار گرفته است. پربسامدترین و برجسته­ترین پیام­های برگرفته ­شده از نشانگرهای غیرکلامی، یکی، «غم و اندوه» و دیگری «خشم و نبرد» است که با داستان تراژیک-حماسی رستم و سهراب کاملاً هماهنگ هستند. در این مقاله، ارتباط­های غیرکلامی داستان رستم و سهراب با روش توصیفی-تحلیلی، همراه با ارائۀ نمودار و بسامدگیری بررسی شده­اند.