نقش تخیل خلاق در آموزش فیزیک از منظر دبیران فیزیک
نویسندگان
1 استادیار گروه ریاضی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی ،تهران،ایران
2 کارشناسی ارشد آموزش فیزیک دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران
3 دانشیار گروه فیزیک دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی،تهران، ایران
doi
10.22034/popsci.2024.460542.1338چکیده
مقدمه: آموزش و پرورش میتواند بستر بسیار مهمی برای توسعه تخیل خلاق دانشآموزان باشد و در رأس این کار نیز دبیران و معلمان علوم تجربی ( از جمله دبیران فیزیک) قرار دارند. باید توجه به اینکه درس فیزیک با زندگی دانش آموزان بسیار عجین هست و با موضوعات متنوع و فناوری های مختلفی در ارتباط است، معلمان فیزیک در پرورش و بهره گیری از قوهی تخیل خلاق میتوانند نقش بسیار پررنگی داشته باشند.هدف: بررسی دیدگاه دبیران فیزیک استان گلستان در رابطه با نقش تخیل خلاق در کلاس های درسی فیزیک بود.روش: روش تحقیق آمیخته(کمی-کیفی) و جامعه آماری کلیه دبیران فیزیک استان گلستان در سال 1400 بود. نمونه آماری به روش خوشه ای چند مرحلهای انتخاب گردید که حجم آن 35 نفر از دبیران فیزیک استان بود. بخش کمی پژوهش به روش زمینهیابی - پیمایشی و بخش کیفی به روش پدیدارشناسی انجام شد. ابزار گردآوری داده ها نیز یک پرسشنامه محقق ساخته است که سوالات آن را میتوان در چهار دسته طبقه بندی کرد. سه دسته سوالات به صورت سه گزینهای، بسته پاسخ و مبتنی بر طیف لیکرت بود که برای قسمت کمی این پژوهش استفاده شد. دسته چهارم سوالات شامل دو سوال بازپاسخ بود که برای قسمت کیفی پژوهش بکار رفت. پرسشنامه از نظر روایی صوری و محتوایی مورد تایید خبرگان قرار گرفت و پایایی ابزار اندازهگیری با ضرایب آلفای کرونباخ و هولستی بررسی شد.یافته ها: نشان میدهد که دبیران فیزیک با موضوع تخیل خلاق آشنایی کمی داشته و در کلاس های درسی خود به آن توجه ویژه ای ندارند، اما برای درک مفاهیم فیزیک و ساخت ایده ها آنرا مفید و موثر میدانند.نتایج: با توجه به یافتههای پژوهش حاضر و تاثیر مثبت غیر قابل انکار تخیل خلاق بر درک موثر مفاهیم فیزیک و ساخت ایدهها، برگزاری کلاسهای ضمن خدمت برای افزایش آگاهی معلمان درباره تخیل خلاق و چگونگی کارکرد آن در فرآیند آموزش کارآمد توصیه میشود.
