طراحی مدل تبیین‌کننده نقش عوامل کلیدی در عملکرد زنجیره تأمین کشاورزی با رویکرد کیفی (مورد مطالعه: پارک لجستیک کشاورزی اصفهان)

نویسندگان

1 دکتری مدیریت، محقق بخش تحقیقات اقتصادی، اجتماعی و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، ایران.

2 دانشجوی دکتری مدیریت صنعتی گرایش تحقیق در عملیات، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

3 استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه اردکان، ایران.

doi
10.30490/rvt.2025.367317.1633
چکیده

توسعه سریع اقتصاد جهانی فرصت­هایی را برای رونق صنعت لجستیک و توسعه این صنعت فراهم کرده است. دولت‌ها، توسعه صنعت لجستیک مدرن را به‌عنوان یک استراتژی مهم برای حمایت از توسعه اقتصادی پایدار، بهبود محیط سرمایه‌گذاری و افزایش منافع اجتماعی و اقتصادی ترویج می‌کنند. در این میان، پارک ­های لجستیک کشاورزی نقش بسیار مهمی در بهبود کارایی و اثربخشی زنجیره تأمین محصولات کشاورزی دارند و هزینه­ های لجستیک کل نظام را کاهش می‌دهند. باتوجه‌به چالش‌هایی که در این مسیر وجود دارد، چه عناصری در ایجاد و توسعه پایانه ­های لجستیک می‌تواند به‌عنوان عوامل کلیدی برای بهبود رقابت‌پذیری صادرات، تسهیل تجارت بین‌المللی و حمایت از توسعه اقتصادی پایدار عمل کنند؟ پژوهش حاضر باهدف طراحی الگوی مفهومی پایانه صادراتی کشاورزی در استان اصفهان با رویکرد کیفی انجام شد. مشارکت­کنندگان در این پژوهش مدیران، دانشگاهیان و خبرگان حوزه کشاورزی در استان اصفهان بودند که با روش نمونه ­گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌های مورد نیاز با استفاده از روش مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با 15 نفر از خبرگان جمع ­آوری شد و سپس داده­ های به دست آمده با روش تحلیل مضمون مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. در این پژوهش، مقوله ­های اصلی و شاخص ­های لازم برای ایجاد و در ادامه توسعه پارک لجستیک در اصفهان ازنقطه‌نظر خبرگان و دانشگاه مشخص شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که عوامل کلیدی ایجاد پارک لجستیک کشاورزی، کیفیت زیرساخت تجاری، عمومی و حمل­ونقل، زیرساخت قانونی، کیفیت زیرساخت و خدمات لجستیک گمرکی و کیفیت زیرساخت صادراتی هستند که در قالب مدل پارک لجستیک کشاورزی ارائه شده است. بر اساس نتایج پژوهش، پیشنهادهایی در زمینه­ های تدوین برنامه جامع اجرایی ایجاد پارک لجستیک کشاورزی با رویکرد یکپارچه، جذب سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و ایجاد مشوق‌های سرمایه‌گذاری، توسعه زنجیره ارزش محصولات کشاورزی صادراتی، توسعه بازارهای هدف صادراتی و توانمندسازی و آموزش نیروی انسانی متخصص در حوزه لجستیک ارائه شد.