سناریونگاری توسعه حملونقل محصولات کشاورزی در استان آذربایجان غربی
نویسندگان
1 دانشیار گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 دانشیار گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.30490/rvt.2025.367477.1680چکیده
این پژوهش با هدف ایجاد روشی ساختاری و تبیین اصول اساسی در پیشرانهای کلیدی، به آیندهنگاری چالشهای حملونقل محصولات کشاورزی در استان آذربایجان غربی پرداخته است. سکونتگاههای روستایی بهطور ذاتی پویا و در حال تغییر بوده و توسعه حملونقل بهعنوان زیرساختی کلیدی، نقشی حیاتی در این پویایی ایفا میکند. استان آذربایجان غربی با اتکا به بخش کشاورزی، نیازمند تقویت زیرساختهای حملونقل برای توسعه تجارت بینالمللی است. روش تحقیق کمی و کاربردی بوده و دادهها از طریق پرسشنامه و منابع کتابخانهای جمعآوری شده است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی - تحلیلی و با بهرهگیری از روشهای آیندهپژوهی و تحلیل ساختاری (با روش میکمک) به بررسی روابط بین متغیرها میپردازد. برای گردآوری اطلاعات از نظرات سی نفر از مدیران، کارشناسان و اساتید حوزه موردنظر استفاده شده است. در نهایت 13 عامل کلیدی شناسایی شدند. «وجود جادههای هموار و مناسب برای حمل سریع و مطمئن محصولات، کاهش زمان و هزینه حملونقل» و «وجود ناوگان مدرن و کارآمد با تجهیزات بهروز، کاهش هزینه و زمان حمل و اطمینان از ایمنی محصولات» دو سناریوی استوار در مورد حمل و نقل کشاورزی استان هستند. نتایج این مطالعه نشان داد که زیرساخت جادهای و دسترسی به جادههای هموار، کلیدیترین و تأثیرگذارترین عامل بر موفقیت زنجیره تأمین و توسعه اقتصادی منطقه مورد مطالعه است. این عامل به دلیل نقش مستقیم در کاهش هزینهها و افزایش سرعت حملونقل، بیشترین تأثیر را بر رقابتپذیری محصولات کشاورزی دارد. بر این اساس، پیشنهاد میشود سیاستگذاران و نهادهای مسئول، سرمایهگذاری در توسعه، بهسازی و نگهداری جادههای روستایی را در اولویت اصلی برنامههای توسعهای منطقه قرار دهند تا زمینه برای رشد پایدار فراهم شود.
