ارزیابی میزان خوانایی در حوزه های موضوعی مختلف کتاب مطالعات اجتماعی سوم ابتدایی

نویسندگان

1 کارشناسی علوم تربیتی، آموزگار آموزش ابتدایی، شهر قدس، تهران، ایران

2 کارشناسی علوم تربیتی، آموزگار آموزش ابتدایی، کهریزک، تهران، ایران

3 استادیار گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

4 مدرس مدعو گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
10.22034/popsci.2025.408119.1284
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف ارزیابی سطح خوانایی کتاب مطالعات اجتماعی سوم ابتدایی است. روش: این مطالعه بر اساس تحلیل محتوا، با استفاده از سه شاخص گانینگ، فلش و کلوز است. برای انجام آزمون‌های فلش و گانینگ، از هر درس یک نمونه یکصد کلمه‌ای به صورت تصادفی انتخاب و تحلیل شد. برای اجرای روش کلوز، 360 دانش‌آموز به شیوه تصادفی سهمیه‌ای انتخاب شدند و به سوالات پاسخ دادند. جامعه آماری دانش آموزان پایه سوم ابتدایی شهر قدس در سال تحصیلی 1401-1402 بودند. برای تحلیل داده‌ها از آزمون‌های آنوا و همبستگی استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که کتاب از نظر خوانایی در سطح پایه هفتم و هشتم است و برای دانش‌آموزان سوم ابتدایی مناسب نیست. نتایج آزمون آنوا ثابت کرد که تفاوت معناداری بین میزان خوانایی حوزه‌های موضوعی «مکان و فضا»، «زمان، تداوم و تغییر»، «نظام اجتماعی»، «فرهنگ و هویت» و «منابع و فعالیت های اقتصادی» در کتاب مطالعات اجتماعی سوم ابتدایی وجود ندارد. مقایسه نمرات خوانایی درس‌های یک تا بیست و سه نشان داد که محتوای کتاب بر اساس اصل ساده به دشوار تنظیم نشده است. میانگین پاسخ‌های صحیح آزمون کلوز برای دانش‌آموزان پایه سوم ابتدایی %40 است. درنتیجه، متن در سطح فشار روانی و ناامیدی است و درک آن برای فراگیران مشکل است. بین نمره خوانایی دانش‌آموزان و نمره درس مطالعات اجتماعی سوم ابتدایی همبستگی مثبت معنادار (01/0 P< ) وجود دارد. نتایج: بنابراین هر چه توانایی خوانایی ودرک مطلب دانش آموزان افزایش یابد، پیشرفت تحصیلی آنها در درس مطالعات افزایش خواهد یافت. جملات طولانی و کلمات چند هجایی کتاب به ساختارهای کوچک‌تر تبدیل شود تا فهم و خوانایی کتاب آسان‌تر شود.