بررسی عوامل تعدد فرزندآوری از دیدگاه زنان و مردان روستایی سیستان

نویسندگان

1 دکتری برنامه‌ریزی روستایی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سیستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زابل، ایران

2 نویسنده مسئول و استادیار اقتصاد کشاورزی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سیستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زابل، ایران

3 دانشیار، مؤسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، تهران، ایران.

doi
10.30490/rvt.2025.367309.1632
چکیده

کاهش میزان باروری در ایران به ­عنوان یکی از چالش‌های مهم گذار جمعیت شناختی مطرح است. در این ­میان، بررسی الگوهای باروری در مناطق مختلف کشور از جمله مناطق روستایی سیستان، می‌تواند به شناخت بهتر عوامل مؤثر بر این پدیده کمک کند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر تمایل به تعدد فرزندآوری در خانواده‌های روستایی سیستان انجام شد. داده‌های میدانی مورد نیاز مطالعه از روش پیمایشی (پرسش­نامه و مشاهده مستقیم) در سال 1403 جمع‌آوری شد. نمونه آماری تحقیق را تعداد 105 زن و مرد 65- 18 ساله روستاهای سیستان تشکیل داده ­اند که به ­صورت تصادفی انتخاب شدند. نتایج نشان داد که در بعد اقتصادی، تأثیر افزایش سطح درآمد و اشتغال مردان به ترتیب با ضریب 4.58 و 2.12 و در بعد اجتماعی، تمایل به فرزندآوری بیشتر و تأثیرگذاری شرکت بیشتر زنان و مردان در آیین‌های مذهبی به ‏ترتیب با ضریب 4.36 و 3.45 بر نگرش و تمایل به افزایش تعدد فرزندان به­ طور معنی‌داری اثرگذار است. همچنین بر اساس نتایج، حد مطلوب تعداد فرزندان از دیدگاه زنان و مردان روستایی پنج فرزند است به ‏طوری­ که بالاتر از آن والدین تمایلی به فرزندآوری ندارند. همچنین سن با ضریب 0.7 و شاغل بودن زنان با ضریب 2.12 به ­عنوان متغیرهای پیش‌بینی‌کننده با تأثیر منفی برای داشتن چهار فرزند یا بیشتر عمل می‌کنند.