فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بحران کم‌آبی به ­عنوان یکی از چالش‌های اساسی عصر حاضر، ابعاد مختلف زندگی بشر را تحت تأثیر قرار داده است. دراین­ میان، توانمندسازی کشاورزان به ­عنوان راهکاری مؤثر برای مدیریت پایدار منابع آب مطرح می‌شود. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر توانمندسازی کشاورزان بر مدیریت پایدار منابع آب با تأکید بر ابعاد پنج‌گانه توانمندسازی (اعتماد و اطمینان، احساس تأثیرگذاری، شایستگی، خودمختاری و استقلال، و معنی‌داری) در شهرستان خرم‌آباد انجام شد. پژوهش حاضر از نوع توصیفی - همبستگی بوده و داده‌ها با استفاده از پرسش­نامه محقق‌ساخته در سه بخش ویژگی‌های فردی، شاخص‌های توانمندسازی و مدیریت آب جمع‌آوری شد. در این تحقیق، از روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای ترکیبی استفاده شد. در مرحله اول، با بهره‌گیری از نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی، جامعه آماری 12500 نفری کشاورزان به خوشه‌های همگن جغرافیایی (بر اساس تقسیم‌بندی روستاها) تقسیم و 10 خوشه به­ صورت تصادفی تعیین شد. سپس از هر خوشه، 32 کشاورز (جمعاً 320 نفر) با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. در مرحله دوم، به­ منظور افزایش دقت و کاهش خطای نمونه‌گیری، از نمونه منتخب، 175 نفر با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی سیستماتیک با فاصله (2 k=) به ­عنوان نمونه نهایی تحقیق برگزیده شدند. یافته‌ها نشان داد که همبستگی معنی­ داری (0.495 r=) بین مؤلفه توانمندسازی و مدیریت پایدار آب وجود دارد. همچنین، حدود 24.5 درصد از تغییرات مدیریت پایدار آب توسط متغیر توانمندسازی تبیین می ­شود. برگزاری دوره‌های آموزشی مدیریتی و اجرایی برای توانمندسازی کشاورزان به ­منظور مدیریت بهینه منابع آبی و تصمیم‌گیری آگاهانه در مواجهه با بحران‌های آبی از جمله پیشنهادهای این پژوهش است.