تحلیل عوامل مؤثر بر پذیرش کشت گیاهان دارویی با تأکید بر معیارهای آموزشی، ترویجی و محیطی در مناطق روستایی: مطالعه موردی بخش همایجان استان فارس
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
2 نویسنده مسئول و استاد گروه مدیریت توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
3 استاد گروه مدیریت توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
4 استادیار اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.30490/rvt.2025.367461.1675چکیده
کشت گیاهان دارویی در سالهای اخیر بهعنوان گزینهای سازگار با شرایط بومی و اقلیمی ایران، ظرفیت بالایی برای اشتغالزایی و افزایش درآمد روستاییان دارد. این پژوهش با هدف تحلیل عوامل مؤثر بر پذیرش کشت گیاهان دارویی در بخش همایجان شهرستان سپیدان در استان فارس انجام شد. جامعه آماری شامل کشاورزان منطقه مذکور بود که با استفاده از فرمول کوکران، ۱۵۰ نفر بهصورت تصادفی ساده انتخاب شدند. دادهها با پرسشنامه محققساخته جمعآوری شد که روایی صوری آن با استفاده از نظرات گروهی از متخصصان حوزههای توسعه روستایی و ترویج کشاورزی تأیید شد. به منظور سنجش پایایی پرسشنامه، مطالعه پیشآهنگ در خارج از محدوده اصلی پژوهش اجرا و ضریب آلفای کرونباخ برای گویهها بین 0.7 تا 0.89 به دست آمد که بیانگر پایایی قابل قبول آن است. سپس برآورد الگوی تحقیق با استفاده از مدل لاجیت صورت گرفت. نتایج نشان داد که مدل برآورد شده حدود ۵۰ درصد از واریانس پذیرش کشت گیاهان دارویی را تبیین می کند. متغیرهایی مانند سابقه کشاورزی، تأثیرپذیری اجتماعی، عوامل روانشناختی و درونفردی، فعالیتهای ترویجی و قصد کشت اثر مثبت و معنی دار داشته درحالیکه اندازه زمین اثری منفی نشان داد. نتایج نشان داد که فعالیتهای ترویجی بیشترین اثر را بر پذیرش کشاورزان دارد. بر اساس این یافتهها، تقویت آموزشهای ترویجی، ارتقای مهارتهای فردی و تدوین سیاستهای حمایتی جامع میتواند راهکاری مؤثر برای توسعه پایدار کشت گیاهان دارویی در مناطق روستایی باشد.