مطالعه آزمایشگاهی فرسایش پاشمانی در بافتهای مختلف خاک با استفاده از شبیه ساز باران
نویسندگان
1 دانشگاه شهرکرد
2 دانشگاه شهرکرد
doi
چکیده
فرسایش پاشمانی اولین مرحله پدیده فرسایش و عامل اصلی از دست رفتن حاصلخیزی خاک است که ارتباط مستقیمی با بافت خاک دارد. هدف از پژوهش حاضر مطالعه آزمایشگاهی فرسایش پاشمانی در کلاسهای بافتی مختلف تحت شدتهای بارش متفاوت با استفاده از دستگاه شبیهساز باران است. برای این منظور 83 نمونه خاک از سه کلاس بافتی سبک، متوسط و سنگین خاکهای منطقه شهرکرد استان چهارمحال و بختیاری استفاده شد. برخی ویژگیهای فیزیکوشیمایی خاک شامل اسیدیته ، شوری، بافت خاک، مادهآلی، کربنات کلسیم در نمونهها اندازهگیری شد. شدتهای 65، 95 و 120 میلیمتر در ساعات با دستگاه بارانساز موجود در پژوهشکدهی حفاظت خاک و آبخیزداری بر کلاسهای بافتی خاک اعمال شد. قطر قطرات باران با روش گلولهی آردی و فرسایش پاشمانی با استفاده کاسههای پاشمان طراحی مورگان (1978) اندازهگیری شد. نتایج نشان داد که بین نرخ پاشمان در کلاسهای بافتی در شدتهای 65 و 120 میلیمتر در ساعت تفاوت معنیداری وجود داشت درحالیکه در شدت 95 میلیمتر بر ساعت تفاوت معنیداری بین نرخ پاشمان در کلاسهای بافتی دیده نشد. درصد رس خاک با ضریب همبستگی 388/0- بیشترین ارتباط را با نرخ پاشمان در شدتهای مختلف داشت. مادهآلی با شدتهای 65 و 95 میلیمتر همبستگی معنیدار بترتیب 375/0- و 255/0- داشت درحالیکه با شدت 120 میلیمتر در ساعت همبستگی نشان نداد که میتواند بدلیل انرژی جنبشی زیاد و قطرات سنگین باران در شدت 120 میلیمتر در ساعت باشد.