سنجش و برآورد حساسیت‌پذیری رخساره‌های ژئومورفولوژی با استفاده از تونل باد (مطالعه موردی: شهرستان گناباد)

نویسندگان

1 دکتری ژئومورفولوژی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

2 استاد گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

3 دانشیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

doi
10.22059/jphgr.2022.324797.1007623
چکیده

فرسایش بادی یکی از مشکلات زیست محیطی بخصوص در مناطق خشک و نیمه‌خشک کشور است. در این پژوهش جهت برآورد توان فرسایشی رخساره‌های ژئومورفولوژی شهرستان گناباد، رسوبات به مدت ده دقیقه در معرض فرسایش بادی قرار گرفت و آستانه فرسایش و مقدار فرسایش پذیری آن مشخص گردید. توان حمل ماسه نیز با استفاده از نمودار گلماسه مورد بررسی قرار گرفت. تپه‌های ماسه‌ای با سرعت آستانه 6 متر برثانیه، حساس‌ترین رخساره و پس از آن دشت‌هایی با شیب ملایم و بدون پستی و بلندی و تپه‌های خاکی با پستی و بلندی با آستانه 10 متر بر ثانیه از مناطق حساس به فرسایش بادی در منطقه برآورد گردید. شهر گناباد با قرار گرفتن در رخساره حساس دشت‌های با شیب ملایم و بدون پستی و بلندی مستعد فرسایش بادی است. همچنین، انطباق گلماسه‌ها با سرعت آستانه‌های گوناگون نشان داد در رخساره تپه‌های ماسه‌ای جهت جریان ماسه شمال غربی بوده و تپه‌هایی که در شرق جاده آسیایی(جاده شمال به جنوب) قرار دارد همواره تهدیدی جدی برای این جاده و تاسیسات اطراف آن محسوب می‌شود.