ضرورت تصحیح مجدد کلیات وحشی بافقی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی

2 استاد دانشگاه اصفهان

doi
چکیده

کلیات اشعار وحشی بافقی (939– 991؟) یک بار در سال (1338) به تصحیح دکتر حسین آذران (نخعی) و به وسیلۀ انتشارات امیرکبیر در فروردین (1339) منتشر شده‌است که شاید در آن زمان بهترین تصحیح آثار وحشی بوده‌است. اما به دلایلی که اشاره می‌شود نیازمند تصحیح مجدد است؛ این‌کار با روشی علمی و دقیق انجام نشده‌است. در این کار از چهار نسخه استفاده شده‌است که همۀ آن‌ها از جهت قدمت، صحت و جامعیت اعتبار کافی ندارند و همچنین شامل همۀ آثار شاعر نیستند؛ ضمن این‌که ابهام و اشتباهات بسیار از قبیل: خوانش‌های نادرست، گزینش‌های نامناسب، گزارش‌های نادرست و خطاهای چاپی، نگارشی و ویرایشی بسیار در آن وارد شده‌است. کاستی‌ها و ایراداتی نیز به حواشی آن راه یافته‌است. افتادگی‌های مکرر تک‌بیتی و چندبیتی و اشعار نویافتۀ در نسخه‌های قدیم‌تر که مورد استفاده مصحح نبوده‌است، حدود %10 به آثار شاعر می‌افزاید. این مقاله می‌کوشد ضمن نقد و بررسی روش تصحیح و تدوین دیوان چاپ‌ شده و اعتبارسنجی نسخه‌های مورد استفاده و ارائۀ نمونه‌هایی از اشکالات موجود، لزوم تصحیح دوبارۀ کلیات وحشی را تبیین کند.