تدوین چشم‌انداز نظام تأمین مالی محیط زیست ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه سیاست فناوری و نوآوری، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی گرایش تصمیم‌گیری و خط‌مشی‌گذاری عمومی، دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران.

doi
10.22034/popsci.2024.450792.1323
چکیده

هدف: امروزه، تشدید روزافزون آلودگی‌های محیط‌زیستی، بروز تغییرات آب و هوایی و اثرات نامطلوب آن بر سلامت و توسعه جوامع انسانی، نگرانی‌ها را خصوصا در کشورهای در حال توسعه جهان افزایش داده است. از سوی دیگر، به دلیل وجود پیوستگی بسیار میان سیستم-های مالی با ابعاد توسعه پایدار، تدوین چشم انداز و دورنمای مطلوب به منظور تامین مالی محیط زیست گامی اساسی در جهت حل چالش‌های محیط‌زیستی محسوب می‌شود. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف تدوین چشم‌انداز نظام تامین مالی محیط زیست کشور انجام شده است. لذا، به لحاظ هدف؛ کاربردی و از نظر شیوه گردآوری داده‌ها، توصیفی-پیمایشی محسوب می‌شود. روش: در این راستا، تلاش شد تا با رویکرد تحلیل محتوا و با انجام مطالعات تطبیقی، تحلیل اسناد بالادستی و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان، چشم انداز پیشنهادی مطلوب نظام تامین مالی محیط‌زیست کشور احصاء شود. یافته‌ها: نتایج حاکی از آن است که چشم‌انداز تدوین شده نظام تامین مالی محیط زیست بر پایه 7 محور اصلی شامل بسیج و توزیع عادلانه منابع‌مالی محیط‌زیست، تحقق اقتصاد سبز و محیط زیست پایدار، تحقق اقتصاد چرخشی، رفع چالش‌های محیطزیستی کشور با مشارکت جوامع محلی، توسعه دیپلماسی محیط زیست و جذب منابع مالی بین‌المللی، توسعه فناوری‌های اولویت‌دار محیط‌زیستی و ایجاد زیست‌بوم تأمین مالی محیط زیست است. بر اساس چشم‌انداز تدوین شده، کشور ایران تا افق زمانی 1412 دارای رتبه 1 در منطقه خاورمیانه از نظر شاخص عملکرد محیطزیستی خواهد بود. نتایج: در راستای یافته‌های این پژوهش، نیاز است که بسیج و توزیع عادلانه منابع خصوصا منابع مالی در راستای رفع چالش‌های محیط‌زیستی فراهم شود. همچنین، در عرصه بین‌الملل، با توسعه مناسبات و همکاری‌ موثر چندجانبه محیط زیستی و بهره‌گیری از فرصت‌هایی به منظور دستیابی به اهداف اقتصاد سبز و چرخشی، زمینه تقویت دیپلماسی‌ محیط‌زیستی و دریافت منابع مالی بین‌المللی جهت رفع مسائل محیط زیستی برای کشور فراهم ‌گردد.