بررسی عوامل مؤثر بر پذیرش راهبردهای سازگاری با تغییر اقلیم توسط کشاورزان دهستان خیر

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

2 استادیار اقتصاد کشاورزی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

3 دانشیار اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

doi
10.30490/rvt.2025.367346.1639
چکیده

تغییرات آب ­و ­هوایی اثرات منفی بر انسان‌ها و به­ویژه بر جوامع کشاورزی گذاشته است. در این راستا اتخاذ استراتژی‌های سازگاری با تغییرات اقلیمی، مهمترین راه‌ حل برای کاهش پیامدهای منفی این پدیده به شمار می رود. از این ­رو، عوامل مؤثر بر انتخاب شیوه‌های سازگاری با تغییرات آب ­و ­هوایی توسط کشاورزان دهستان خیر در شهرستان استهبان در این مطالعه ارزیابی شد. به­ منظور تبیین اهداف تحقیق، نخست راهبردهای سازگاری با تغییر اقلیم، بررسی و سپس درصد پذیرش هریک از راهبردها تعیین شد. در ادامه عوامل اجتماعی و اقتصادی مؤثر بر پذیرش راهبرد‌های سازگاری با تغییر اقلیم با استفاده از الگوی پروبیت ترتیبی برآورد شد. نتایج نشان داد که روی آوردن به فعالیت‌های تولیدی و خدماتی، بالاترین درصد پذیرش (39/7۹ درصد) و کشت بذرهای اصلاح شده (1/17 درصد) کمترین درصد پذیرش را در بین کشاورزان داشته‌ است. همچنین یافته­ ها حاکی از آن است که متغیرهای تحصیلات سرپرست خانوار، مالکیت زمین، دسترسی به چاه عمیق، اندازه مزرعه، شغل غیر کشاورزی و تنوع محصول، اثر مثبت و معنی‌داری بر پذیرش استراتژی‌های تغییر اقلیم دارند. این در حالی است که متغیرهای سن و بعد خانوار، تأثیر معنی‌داری نشان ندادند. با توجه به تأثیر مثبت فعالیت‌های خارج از مزرعه و تنوع محصول در مزرعه پیشنهاد می‌شود که کشاورزان علاوه بر تنوع­ بخشی به تولیدات کشاورزی، بر سایر فعالیت‌های غیر کشاورزی نیز به ­منظور بهبود وضعیت درآمد خود تمرکز نمایند.