تعاملات حاره- برون‏ حاره و بارش‏های فرین و فراگیر ایران در رابطه با ابرهای پرشار حاره‏ای مطالعة موردی: 25 و 26 مارس 2019

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقلیم ‏شناسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 استاد گروه اقلیم ‏شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 استاد گروه اقلیم ‏شناسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

4 استادیار گروه اقلیم ‏شناسی دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

5 استادیار گروه اقلیم شناسی، دانشگاه زنجان، زنجان

doi
10.22059/jphgr.2022.332276.1007650
چکیده

روزهای 25 و 26مارس سال 2019 به عنوان‏ روزهای بارش فرین و فراگیر ایران به‏منظور مطالعة انتقال رطوبت حاره به برون‏حاره و نقش آن در بروز بارندگی انتخاب شد. بررسی‏ها نشان‏دهندة تعاملات حاره- برون‏حاره در روزهای انتخابی و گسترش ابرها از حاره به برون‏حاره تحت عنوان ابرهای پُرشار حاره‏ای (TP) است. برای شناسایی ابرها از تصاویر ماهواره‏ای متئوست IR استفاده شد. به‏منظور بررسی شرایط سینوپتیکی همراه با TP، نقشه‏های سینوپتیکی ارتفاع ژئوپتانسیل، رودبادهای جبهة قطبی، و جنب حاره در ترازهای 300 و 200 هکتوپاسکال تهیه شد. تصاویر ماهواره‏ای نشان از دو باند TP با دو منشأ اقیانوسی و قاره‏ای دارد. نتایج نشان داد عوامل صعود دینامیکی عرض میانی و جنب حاره که به مناطق حاره نفوذ کرده‏اند به انتقال ابرها به مناطق برون‏حاره منجر شده‏اند. TPها توسط ناوة غربی اقیانوس اطلس و ناوة غربی شرق مدیترانه و رودبادهای مستقر در منطقة واگرایی آن‏ها به عرض‏های برون‏حاره انتقال می‏یابند. ایران تحت نفوذ منطقة واگرایی ناوة غربی و هسته‏های سرعت رودبادهای جنب‏ حاره و جبهة ‏قطبی است که باعث شده‏اند ابرها ایران را پوشش دهند و به‏عنوان یک منبع رطوبتی حاره‏ای تحت تأثیر شرایط ناپایداری حاکم بر ایران به رخداد بارش منجر شوند.