تحلیل زمان روایی لیلی ومجنون براساس نظریۀ ژنت
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان
2 استاد دانشگاه شهید بهشتی
doi
چکیده
مبحث روایت زمان یکی از مباحث اساسی در دانش روایتشناسی است. بزرگترین نظریهپرداز این مقوله ژرار ژنت، نظریهپرداز ساختارگرای فرانسوی است. از نظر او زمان در پیشبرد روایت نقش مهمّی ایفا میکند. ژنت در نظریة خود به بررسی و تحلیل زمان در روایت، حول سه محورِ نظم، تداوم و بسامد پرداخته است. هر یک از مؤلّفههایی که در این سه محور تعریف میشود، یکی از سه حالت شتاب را در روایت به وجود میآورد که عبارتند از: شتاب ثابت، شتاب مثبت و یا شتاب منفی. داستان لیلی و مجنون به روایت حکیم نظامی گنجوی در قرن ششم به نظم کشیده شده است. بررسی این داستان بر اساس نظریة روایت و زمان ژنت، نشان میدهد که از سه حالت فوق سهم شتاب منفی در روایت آن بیشتر است و نظامی در روایت این داستان بیشتر به اطناب و کاستن از شتاب روایت گرایش داشته است تا ایجاز و شتاب مثبت.
