طراحی و اعتباریابی الگوی برنامة درسی مبتنی بر هنر پست‌مدرن با تأکید بر هنر مفهومی در دورة دوم‌ابتدایی

نویسندگان

1 استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

2 استاد، گروه برنامه‌ریزی درسی، دانشکدة روان‌شناسی و علوم تربیتی ، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 دانشیار دانشکدة هنر، گروه پژوهش و تاریخ هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

4 دکتری برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

5 استادیار گروه برنامه‌ریزی درسی، دانشکدة روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.48310/pma.2023.2868
چکیده

هدف مقالة حاضر طراحی و اعتباریابی الگوی ­­برنامة درسی مبتنی بر هنر پست­مدرن با تأکید بر هنر مفهومی در دورة ­دوم ابتدایی است. رویکرد پژوهش کیفی با روش ­سنتز­پژوهی بود. جامعة آماری کتاب ­ها، مقالات، پایان ­نامه­ ها و پژوهش­ های حوزه ­های ­هنر پست ­مدرن و آموزش مبتنی بر هنر است. یافته ­های پژوهش، حاصل تحلیل 4 هنر مطرح در هنر پست­ مدرن و 15 نوع هنر مفهومی بوده است؛ از این بررسی‌ها 242 ویژگی به ­دست آمد که با روش ­سنتز­پژوهی 39 مقولة اولیه و 36 مقولة ثانویه استخراج شد و در نهایت، 9 مقولة اصلی به­دست آمد. مقوله ­ها شامل: استفاده از هنر در بستر اجتماعی، سیاسی وفرهنگی/ رویکرد انتقادی و توجه به نقد به­ منظور تغییر ادراک/ داشتن رویکرد زیبایی ­شناسی­ فرهنگی و فرا­فرهنگی/ توجه به هنر به­ عنوان بستر ظهور خلاقیت در مسیر توسعة­ پایدار/ تعامل با مخاطب در تولید، معنابخشی، نقد و تغییر اثر هنری/ رویکرد پایداری ­زیستی در بعد­ جهانی و منطقه ­ای/ امکان تنوع در ماده، تکنیک و رسانه در رساندن­ پیام/ امکان تلفیق هنرها ورسانه ­ها/ استفاده از تکنولوژی­ های روز است. به­ منظور اعتباریابی نظری از روش کیفی گروه کانونی با حضور متخصصان: برنامة درسی، هنر و معلمان دورة دوم ابتدایی استفاده شد. از تلفیق ویژگی­ های هنر مفهومی با الگوی برنامة درسی اکر می ­توان در بخش هدف، به ایجاد فضای بروز و ظهور خلاقیت، توجه به مسائل زیست­ محیطی، استفاده معیارها و شیوه‌های زیبایی­ شناسی و قدرت تخیل و تجسم در طراحی فعالیت­ ها، در بخش محتوا، تلفیق محتوا با عناصر زندگی روزمره، استفاده از موقعیت­ های­ بومی، داشتن رویکرد تعاملی، در بخش ارزشیابی، داشتن نگاه نقادانه در موقعیت­ های­ یادگیری، ارزشیابی فرایندهای ­یادگیری، امکان انتخاب و مشارکت دانش ­آموزان در شیوه ­های ­ارزشیابی اشاره کرد.