سنجش پایداری نظام های بهره برداری در روستاهای استان چهارمحال‏ و بختیاری

نویسندگان

1 استاد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

2 پسادکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
10.30490/rvt.2025.365108.1582
چکیده

الگوی نظام ­های بهره ­برداری یکی از مباحث اصلی در توسعه بخش کشاورزی است. نیاز به مواد غذایی با رشد روزافزون جمعیت بیشتر می ­شود و در این وضعیت برای تأمین غذا و خودکفایی کشاورزی باید به یکی از مسائل بنیادی کشاورزی یعنی نظام­های بهره برداری، توجه خاصی مبذول شود. به همین منظور هدف از این پژوهش، سنجش پایداری نظام­های بهره­برداری در استان چهارمحال و بختیاری است. جامعه آماری پژوهش مورد نظر را بهره ­برداران خرد دهقانی و تعاونی تولید روستایی استان چهارمحال و بختیاری تشکیل داده ­اند. با توجه به گستردگی جامعه آماری، حجم نمونه تحقیق با استفاده از فرمول کوکران در مجموع، 750 بهره­ بردار بود. به ­منظور مقایسه دو نظام بهره ­برداری، حجم نمونه در نظام بهره ­برداری خرد دهقانی 380 و تعاونی تولید 370 بهره ­بردار تعیین شد. ابزار اصلی تحقیق، پرسش­نامه محقق ­ساخته است که داده­ های آن با استفاده از مدل ویکور مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج تحقیق نشان داد تعداد تعاونی‏ های پایدار، نیمه پایدار و ناپایدار در نظام ­های بهره­برداری تعاونی تولید به ترتیب هفت، ده و چهار تعاونی است. همچنین نظام بهره­ برداری خرد دهقانی در شهر فرخشهر و سامان، پایدار، در سودجان، شیخ شبان، بن، دستنا، بلداجی، فرادنبه، حیدری و آلونی، نیمه پایدار و در نافچ، شمس ­آباد، آورگان، گندمان، کنرک، امام قیس، دهنو، بهشت­ آباد، گهرو، تیشنیز و جونقان، کاملاً ناپایدار است.