سرعتِ روایت در رمان «آن بیست و سه نفر» بر اساس نظریّة ژنت

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشگاه بجنورد

doi
چکیده

رمان «آن بیست و سه نفر» نوشتۀ احمد یوسف­زاده در شمار رمان­های جنگ محسوب می­شود. ماجرای این رمان حماسه و پایداری23 تن از نوجوانان غیور ایرانی دهۀ60 در هنگام اسارت است که از زبان یکی از آنها(نویسندة رمان) روایت شده است. در این پژوهش که با هدف نمایاندن یکی از ارزش­‌های این رمان صورت پذیرفته، مسألۀ «سرعتِ روایت» به عنوان عاملی مؤثّر در شهرت و ماندگاری آن مورد بررسی قرار گرفتهاست. بررسی سرعتِ روایت برای آن است که نشان داده شود در یک اثر ادبی، کنش­ها و رویدادها در طول چه مدّتی از زمان رخ داده و در سنجشِ هر یک از برهه‌های زمانی چه حجمی از کتاب به آنها اختصاص یافتهاست؛ بنابراین، بدین منظور روایت­های رمان «آن بیست و سه نفر» بر اساس نظریّۀ روایت­شناسی «ژرار ژنت»، به شیوة توصیفی ـ تحلیلی، بررسی گردید و به عوامل افزاینده و کاهش­دهندة سرعتروایی در مباحثی نظیر: گزینش و حذف، زمان­پریشی، بسامد، توصیف، گفت­وگو، افزودن اپیزود، نظریّه‌پردازی، بیان عمل ذهنی، نمایاندن زمان روانی ـ عاطفی، حدیث نفس و نقل قول پرداخته شد. نتیجۀ این بررسی نشان از آن دارد که سرعتِ روایت در روایت­های رمان «آن بیست و سه نفر» «کُند» است. با توجّه به حجم این روایت­ها، استفادة حدّاکثری از عوامل کاهندة سرعت در آنها به­عنوان یک مزیّت به­شمار می­آید و باعث شهرت، محبوبیّت و ماندگاری این رمان شدهاست.