فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رودخانه‌ها به دلیل حساسیت نسبت به تغییرات تکتونیکی با تغییرات محسوسی در ویژگی‌های هندسی خود به فعالیت‌های زمین‌ساختی در یک منطقه واکنش نشان می‌دهند. شاخص‌های ژئومورفولوژیک استخراج‌شده از نیمرخ طولی رودخانه‌ها، ویژگی‌های نیمرخ طولی و پاسخ‌های آن‌ها به فعالیت‌های تکتونیکی و تغییرات سطح اساس را بیان می‌کنند. هدف این مقاله بررسی چگونگی تأثیر عوامل تکتونیکی در تغییرات نیمرخ طولی رودخانه علامرودشت در جنوب استان فارس و شناسایی شکل و محل این تغییرات است، بدین منظور با تقسیم محدوده به سه زیرحوضه اصلی فداغ، بیرم و علامرودشت، با استفاده از داده‌های استخراج‌شده از نقشه‌های توپوگرافی و زمین‌شناسی و مدل رقومی ارتفاع (DEM)، شاخص‌های تقارن حوضه (AF)، شاخص هیپسومتری (HI)، شاخص نرمال‌شده نیمرخ طولی رودخانه، شاخص گرادیان طولی رودخانه (SL) و شاخص تقعر (SCI) در نرم‌افزارهایArcGIS ، Excel و MATLAB به‌صورت کمّی مورد تجزیه‌وتحلیل قرارگرفته و سپس نتایج این شاخص‌ها با یکدیگر و با داده‌های زمین‌شناسی و بازدیدهای میدانی مقایسه شدند. نتایج به‌دست‌آمده از شاخص‌های نیمرخ طولی، گرادیان طولی و شاخص تقعر رودخانه نشان‌دهنده تغییرات نیمرخ طولی رودخانه علامرودشت بر اثر عوامل تکتونیکی است. به دلیل فعالیت بیشتر گسل‌ها در زیرحوضه علامرودشت در شمال‌غرب محدوده، تغییرات نیمرخ رودخانه نسبت به سایر زیرحوضه‌ها بیشتر است. همچنین عدم وجود تغییرات سنگ‌شناسی در بخش اعظم طول بستر رودخانه، مقادیر و ناهنجاری‌های مشاهده‌شده در شاخص‌های ژئومورفیک نشان‌دهنده نقش مهم‌تر عوامل تکتونیکی در تغییرات نیمرخ طولی رودخانه علامرودشت است.