فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رودخانه­ها سیستمی پویا بوده و همواره برای رسیدن به تعادل بستر در مسیر خود برداشت، حمل و رسوب‌گذاری می‌کنند. به همین دلیل مشخصه­های مورفولوژیکی آن‌ها به‌طور پیوسته در طول زمان تغییر می­کند. پژوهش حاضر باهدف بررسی تغییرات مورفولوژی رودخانه قشلاق، شامل الگوی رود، روند تغییرات و جابجایی مسیر جریان آب، شناخت نظری فرایندهای رودخانه با در نظر گرفتن متغیرهای محیط طبیعی و همچنین تشخیص و پیش­بینی مسیرهای بحرانی ازنظر فرسایش کناری رودخانه انجام‌شده است. محدوده­ی موردمطالعه یک بازه 55 کیلومتری است که از دیوار سد وحدت (قشلاق) در 12 کیلومتری شمال شرق شهر سنندج شروع‌شده و تا سد در دست احداث ژاوه ادامه می­یابد. تکنیک اصلی کار مقایسه زمانی و مکانی تغییرات بستر رودخانه است. جهت انجام پژوهش حاضر از ابزارهایی مانند نقشه­های توپوگرافی 1:25000، نقشه زمین‌شناسی 1:100000، تصاویر ماهواره­ای لندست مربوط به تابستان سال  1364 و 1393 و همچنین مطالعات کتابخانه­ای استفاده‌شده است. کنترل تغییرات از طریق کار میدانی صورت گرفته و در نرم‌افزار Arc GIS نقشه­ها و تصاویر رقومی شده، زمین مرجع گردیده و پارامترهای هندسی رودخانه با روش برازش دایره­های مماس بر قوس رودخانه در محیط نرم‌افزاری Auto Cad انجام‌شده است. سپس تحلیل­های کمی با استفاده از روابط ریاضی به‌دست‌آمده است. نتایج حاصل مؤید آن است که از ابتدای محدوده موردبررسی تا حوالی روستای سواریان تغییرات به دلیل جنس سست سازندها و تأثیرات بسیار زیاد عوامل انسانی، بسیار بالاست به‌گونه‌ای که می­تواند توسعه بدون برنامه شهری را با اختلال مواجه کند. اما در ادامه مسیر، در بازه زمانی موردمطالعه تغییرات کم­تری مشاهده می­شود.