بررسی پیامدهای برداشت شن و ماسه بر مورفولوژی رودخانه (مطالعه موردی: رودخانه ده بالا-کرمان)
نویسندگان
1 مجتمع آموزش عالی سراوان
2 مرکز تحقیقات بینالمللی بیابان کرمان
3 دانشگاه تهران
doi
چکیده
رودخانهها سیستمهایی کاملاً پویا بوده و مشخصههای مورفولوژیکی آنها بهطور پیوسته تغییر میکند در این پژوهش پیامدهای برداشت شن و ماسه بر مورفولوژی رودخانه ده بالا در استان کرمان با استفاده از روش مقایسه زمانی- مکانی، موردبررسی قرارگرفته است. جهت مقایسه زمانی از عکسهای هوایی و جهت مقایسه مکانی، طول رودخانه به چهار بازه تقسیم و پارامترهای هندسی رودخانه مانند طولموج، ضریب خمیدگی، شعاع نسبی و زاویه مرکزی اندازهگیری شد. تغییرات زاویه مرکزی نشاندهنده افزایش پیچانرودی شدن از سال 1367 الی 1384 میباشد. بر اساس شاخص ضریب خمیدگی میزان خمیدگی رودخانه در طول این دوره افزایش داشته است. افزایش طولموج و طول دره در این دوره نشان از افزایش قدرت مانور رودخانه دارد. کاهش زاویه مرکزی در این دوره نشان از تحت فشار قرار گرفتن رودخانه و متعاقباً افزایش ناپایداری، توسعه و گسترش فرسایش کناری میباشد. عرض بستر دارای بیشترین تغییرات نسبت به سایر پارامترها میباشد. درمجموع میزان تغییرات مورفولوژی رودخانه اندک بوده و ممکن است به علت وجود شن و ماسه زیاد اثرات برداشت مصالح کوتاهمدت بوده باشد اما به علت روند کاهشی بارش و کاهش آورد رسوبی لزوم احتیاط بیشتر در میزان برداشت شن و ماسه ضروری میباشد.
