نقش و جایگاه گزارشگران ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل دانشگاه تهران

2 دانشیار گروه حقوق بین‌الملل دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

doi
10.22066/cilamag.2023.706168
چکیده

گزارشگران ویژه شورای حقوق بشر به‌عنوان بخشی از آیین­ های ویژه، وظیفه نظارت بر وضعیت حقوق بشر کشورها را در دو سطح کشوری و موضوعی بر عهده دارند. این دست فعالیت ­ها در طی سال­ های متمادی نقش قابل­ توجهی در اطلاع­ رسانی و مستندسازی نسبت به وضعیت حقوق بشر یک کشور و هنجارسازی نسبت به مفاهیم نوظهور ایفا کرده ­اند. لازم به ذکر است، حاصل فعالیت گزارشگران، معطوف و محدود به کار ویژه محوله از سوی شورای حقوق بشر نبوده و توسط دیگر نهادها و سازمان­ ها ازجمله نهادهای معاهده ه­ای حقوق بشر، مجمع عمومی سازمان ملل متحد، دیوان بین­ المللی دادگستری، سایر محاکم ملی و بین­ المللی و همچنین بسیاری از سازمان­ های بین ­المللی و مدافعان حقوق بشر به کار گرفته شده و به‌صورت گسترده به‌عنوان منبع موثق و قابل اطمینان، مورد استناد و بهره ­برداری قرار می‌گیرد. از این رو، نظر به گستردگی بهره ­گیری سایر سازوکارها از عملکرد گزارشگران ویژه لازم است معلوم شود که صرف­ نظر از شورای حقوق بشر، نهادهای ملی، منطقه ­ای و بین ­المللی به چه نحو و تا چه اندازه از فعالیت گزارشگران استفاده کرده و گزارشگران ویژه در انجام وظایف خود با چه چالش هایی مواجه هستند.